 که بدعتها قوام و حیات گیرند و سنّتها به نابودی و فنا روند(17).  
و باز از او روایت شده است که فرمود: « بر شماست که سنّت را بگیرید و از سلف صالح پیروی کنید و ثبات بورزید و بپرهیزید از بدعتها»(18) .
ابن وهب از ابن عباس روایت کرده است که گفت: «هرکس چیزی از خود ارائه دهد که در کتاب خدا نیست و سنّت حصرت رسول در باب آن سخنی نگفته است آن فرد نمی داند چه عقیده و باوری دارد تا اینکه خداوند بلند مرتبه را ملاقات می کند.
ابو داود و دیگران از معاذ بن جبل(رض) روایت کرده‎اند که روزی گفت: « بعد از شما فتنه‎ها و آشوبهایی خواهد بود عصری که ثروت فزونی می‎گیرد و قرآن و آموزش آن فراگیر شده به نحوی که مؤمن، منافق، زن، مرد، کوچک، بزرگ آزاد و برده آن را فرا می گیرند و با مصادیق آن صحبت می کنند و نزدیک است که یکی بگوید: مردم را چه شده است که از من پیروی نمی کنند در حالی که برای ایشان قرآن می خوانم؟ و آنان از من پیروی نخواهند کرد تا اینکه بدعتی در دین گزارم [که خلاف سنّت و قرآن باشد] و بپرهیزید از بدعت گزاری زیرا آنچه پیش آمده گمراهی است و شما را بر حذر می دارم از انحراف حکما و دانشمندان؛ زیرا ابلیس سخنان گمراه کننده و اغوا گر خود را از زبان عالمان عرضه می کند و چه بسا که منافقان سخن حق بگویند. راوی می‎گوید: به معاذ گفتم: رحمت خدا بر تو باد من نمی دانستم که عالم و دانشمند نیز، لب به سخن اغواگر و منافق گونه می گشاید! گفت آری اینگونه خواهد بود پس دوری کن از سخن عالمانی که سخن پوشیده و چند پهلو بر زبان جاری می سازند که در حق آن گفته می شود این چیست؟ چون آن سخن تو را از فهم کامل بی نیاز نمی سازد و امید آن می رود با تکرار مجدد و شنیدن دوباره آن به حق برسی؛ زیرا آنچه حق و مقرون به آن است روشن و قابل فهم است.(19)  در هر حال منظور معاذ بن جبل- که خدا خود اگاه تر است- سخنانی است که در ظاهر بر مقتضای سنّت حضرت رسول ص نیستند تا جایی که دلها و قلوب این نوع سخن را ناخوش می دارند و خواهند گفت: این چه سخنی است که ما آن را درک نمی کنیم و برای ما قابل فهم نیست. همان چیزی که[حدیث حضرت رسول] ما را از لغزش عالمان دین بر حذر داشت و بیان و شرح آن به یاری خدا خواهد آمد.
-------------------------------------------------------------------------
1) اين حديث را امام مالك در ص 241 و بخاري در صحيح خود 6829 آورده‎اند. امّا متن امام بخاري در صحيح، با متن حديث فوق اختلاف دارد آنچه در صحيح بخاري آمده اين است: قال عمر لقد خشيت ان يطول بالناس زمان حتي يقول قائل لا نجد الرجم في كتاب الله فيضلوا بترك فيضه انزلها الله» به حديث شماره 6829 همچنين نگا: فتح الباري شرح صحيح بخاري ج12 ص 114 و 115 و تحفة الاحوزي، شرح صحيح ترمذي حديث شماره 1435 باب ماجاء في التحقيق الرجم(مترجم).
2) روایت حدیث از صحیح بخاری(6853).
3) ابن ابی شیبه در کتاب «المصنف» (7/139» این روایت را آورده است.
4) حاکم در المستدرک(4/516) و ابن وضّاح در البدع (ص65) این روایت را با اسناد ضعیف آورده اند.
5) نوع حدیث: صحیح: نگا: صحیح ابن ماجه 13، و صحیح الجامع(7172).
6) این سخنان و روایات را ابن وضاح از حذیفه روایت کرده است.
7) ابن وضاح در البدع ص17 این روایت را ذکر کرده است.
8) طبرانی در الکبیر (9/170) و عبدالرزاق در«المصنف» (11/252) این روایت را آورده ‎اند.
9) طبرانی در الکبیر(9/105) و هیثمی در المجمع (1/422) و ابن وضّاح در البدع ص40 این روایت را آورده‎اند.
10) طبرانی در الکبیر(10/208) و محمد بن نصر در السنة (1/30) و لالکائی در شرح اصول اعتقاد(1/88) این روایت را ذکر کرده ‎اند.
11) ابن وضاح در البدع ص41 با اسناد ضعیف این حدیث را روایت کرده است.
12) نوع حدیث ضعیف: نگا: ضعیف الجامع(11/38) و السلسلة الضعیفة(3251)
13) امام بخاری (2936) وامام مسلم (1759) این روایت را ذکر کرده‎اند.
14) ابن مبارک در کتاب الزهد(1/204شماره 578) این روایت را آورده ‎اند.
15) نوع روایت صحیح: طبرانی در الاوسط (7846) و بیهقی در الکبری(3/140) و طحاوی در شرح معانی الآثار (1/427)و آلبانی در صلاة التراریح ص 43 این روایت را ذکر کرده‎ اند.
16) آجری این روایت را با اسناد صحیح در کتاب الشریعة (1/180) آورده است.
17) ابن وضاح در البدع این حدیث را روایت کرده است.
18) ابن وضاح در البدع ص32 این حدیث را روایت کرده است.
19) نوع حدیث صحیح، سنن ابو داود(4611)آنچه ابن وضّاح نقل کرده است که گفت: «بدعت گزار با بدعت خود بر نماز، تلاش و روزه‎ی خود اضافه نخواهد کرد، جز اینکه از خدا فاصله خواهد گرفت.»(1) 
ابن وهب از ابن ادریس خولانی روایت کرده است که گفت: «اگر ببینم مسجدی آتش گرفته است و من قادر نباشم آن آتش را خاموش کنم، این ناتوانی برایم خوشایندتر است از اینکه بدعتی را دیده و نتوانم آن را تغییر دهم.»(2) 
از فضیل بن عیاض روایت شده است که گفت: «از راه هدایت پیروی کن و نباید شمار اندک پیروان آن به تو زیانی [در عقیده و ثبات] برساند و باز بپرهیزید از اینکه در راه گمراهی و ضلالت قرار بگیرید و شمار زیاد منحرفان هلاک شده تو را بفریبد.»
از حسن روایت شده است که: « با صاحبان هوا و هوس همنشین مشو؛ چون در قلب تو چیزی تزریق خواهند کرد که با پیروی از آن نابود خواهی شد یا بذر عنادی در دلت خواهند کاشت که قلب و دلت بیمار می شود»(3)  
از او همچنین روایت شده است که در باره¬ی آیه¬ی 183 سوره¬ی بقره گفت: « روزه بر شما واجب گردید همچنان که بر ملّت های قبل از شما واجب شد»: خداوند روزه ماه رمضان را بر مسلمین واجب گردانید همچنان که بر ملت های قبل از ما واجب کرد، امّا قوم یهود آن واجب را عمل نکرده و دور انداختند و روزه گرفتن بر مسیحیان نیز دشوار شد و آن را به ماه‎هایی که هوا گرم نبود انتقال دادند و برای کفاره ده روز به روزه¬های رمضان افزودند»
و حسن هنگامی که این حدیث را نقل می کرد گفت: عملی کم در راستای سنّت بهتر است از عمل و تلاش بسیار در مسیر بدعت و خلاف سنّت»
و از ابن قلابه روایت شده است که گفت: با پیروان هوا و هوس همنشین و هم صحبت نشوید؛ زیرا بیم آن می رود که شما را در گمراهی خود فرو ببرند یا آنچه را که به آن آگاهید بر شما بپوشانند[ و حقیقت را وارونه به تصویر بکشند]
ایوب گفت: به خدا قسم ابن قلابه از فقهای صاحب بینش و درایت بود(4) .
و از ابن قلابه روایت شده است که گفت: پیروان هوا و هوس در گمراهی‎اند و فرجام آنان جز آتش جهنم نخواهد بود.
از حسن روایت شده است که: با بدعت گزار همنشین مشو که قلبت را بیمارگونه خواهد کرد(5) .
از ایوب سختیانی روایت شده است که گفت: بدعت گزار، چیزی بر تلاش[در راه دین] نخواهد افزود جز اینکه فاصله¬ی خود را از خدا زیاد خواهد کرد.(6) 
و از ابن قلابه روایت شده است که گفت: هیچ کس، بدعتی در دین پدید نیاورد، جز اینکه خون خود را حلال کرد.
ایوب که بدعت گزاران را خوارج می نامید می گوید: خوارج در نام و نشان متفاوتند اما اینکه همگی شایسته کشتن هستند شکی نیست.
ابن وهب از سفیان که مردی فقیه بود، روایت کرده است گه گفت: « دوست ندارم تمام مردم را هدایت کنم و در مقابل یک نفر را به گمراهی کشانم»
و باز از وی روایت شده است ک