برد، آن گاه به جاى نزديكى نقل مكان نمود و بعد از آن نماز گزارد، و بعد از حمد و ثناى خداوند گفت: «اما بعد: راست‏ترين سخن‏ها كتاب خداست، محكم‏ترين حلقه‏ها و رسن‏ها تقواست، بهترين ملت‏ها ملت ابراهيم است، بهترين سنت‏ها سنت محمد است، بهترين سخن‏ها ذكر خداوند است، خوب‏ترين قصه‏ها اين قرآن است، بهترين امور فرايض آن است، بدترين امور نو پيداهاى آن است، بهترين هدايت‏ها و روش‏ها هدايت و روش انبياست، با عزت‏ترين مرگ، كشته شدن شهداء است، كورترين كورى، گمراهى بعد از هدايت است، بهترين علم‏ها آنست كه نفع رساند، بهترين هدايت‏ها آنست كه پيروى شود، بدترين و شرترين كورى‏ها، كورى قلب است، دست بالا از دست پايين بهتر است، آنچه كم باشد و كفايت كند، از آنچه بسيار باشد و مشغول و غافل سازد بهتر است، بدترين و شرترين معذرت‏ها، [معذرت] هنگام مرگ است، و بدترين ندامت‏ها [ندامت] روز قيامت است، و  بعضى از مردم چنين اند، كه به نماز جز در آخر وقت آن نمى‏آيند، و از آنان كسانى اند كه خدا را جز اندك ياد نمى‏كنند، برزگترين خطاها و گناها زبان دروغگوست، بهترين غنا، غناى نفس است، بهترين توشه تقواست، رأس حكمت ترس خداست، بهترين چيزى كه در قلب جاى‏گزين شود يقين است، و شك از كفر است، نوحه كشيدن از عمل جاهليت است، خيانت از اخگرهاى جهنم است، گنج و ذخيره نمودن، داغى از آتش است،  شعر از نى‏ها ابليس است، شراب مجموع و سرچشمه گناه است، زنان دام  شيطان اند، جوانى شعبه‏اى از ديوانگيست، بدترين دست آوردها، دست آورد سود است، بدترين خوردنى‏ها مال يتيم است، نيكبخت كسيست كه از غيرش پند بگيرد، بدبخت كسيست كه در شكم مادرش بدبخت شده باشد، برگشت و فرجام هر يك از شما به مكانيست كه چهار گز مى‏باشد، ملاك كار به آخرش است، ملاك عمل به خاتمه‏اش است، بدترين راويان، راويان دروغ اند، هر آنچه آمدنيست قريب است، دشنام دادن مؤمن فسق است، قتال و جنگ با مؤمن كفر است، خوردن گوشتش از نافرمانى و معصيت خداست، حرمت مالش چو حرمت خونش است، كسى كه براى انجام عمل منكرى به خدا سوگند ياد كند، خداوند تكذيبش مى‏كند، كسى كه ببخشد، خداوند برايش مى‏بخشد، كسى كه عفو نمايد، خداوند برايش عفو مى‏كند، كسى كه خشمش را فرو برد، خداوند برايش پاداش مى‏دهد، كسى كه بر مصيبت صبر نمايد، خداوند برايش عوض مى‏دهد، كسى كه سخنان بد را تشهير نمايد، خداوند رسوايش مى‏كند، كسى كه صبر نمايد، خداوند [اجرش را] برايش دو چند مى‏سازد، كسى كه از خدا نافرمانى نمايد، خداوند تعذيبش مى‏كند، بار خدايا، براى من و امتم ببخش، بار خدايا، براى من و امتم ببخش، بار خدايا، براى من و امتم ببخش، از خداوند براى خودم و شما آمرزش مى‏طلبم». اين را ابو نصر سجزى نيز در كتاب الابانه از ابو درداء (رض) به شكل مرفوع روايت نموده است، و ابن ابى شيبه و ابونعيم در الحليلة و قضاعى در الشهاب اين را از ابن مسعود (رض) به شكل موقوف روايت كرده‏اند، بعضى از شارحان الشهاب گفته‏اند: حسن و غريب است، و عسكرى و ديلمى اين را از عقبه روايت نموده‏اند. اين چنين در جامع الصغير سيوطى و در شرح آن فيض القدير (179/2) مربوط مناوى آمده است. حاكم نيز اين را به نقل از عقبه، چنان كه در زاد المعاد (7/3) آمده، روايت نموده است.
 
بيانيه جامع ديگرى از پيامبر ص
احمد از عياض بن حمار مجاشعى (رض) روايت نموده كه: پيامبر ص روزى بيانيه ايراد نمود، و در بيانيه‏اش گفت: «پروردگارم، امرم نموده است، كه آنچه را وى در همين روز برايم آموزانيده است و شما آن را نمى‏دانيد، براى تان بياموزانم، «وى گفت»: همه مالى را كه براى بندگانم داده‏ام حلال است، و من همه بندگانم را مايل به سوى دين حق آفريده‏ام، شيطان‏ها نزد آنان آمدند، و از دين شان گمراه شان ساختند، و بر آنان آنچه را حلال گردانيده بودم، حرام ساختند، و امرشان نمودند، كه به من چيزى را كه براى آن برهانى نازل نكرده‏ام، شريك بياورند، بعد از آن خداوند به سوى اهل زمين نگاه نمود، و عرب و عجم شان را بد ديد، مگر بقايايى از اهل كتاب را، و گفت: تو را به سببى مبعوث نمودم كه آزمايشت كنم، و توسط تو ديگران را بيازمايم، و برايت كتابى نازل نمودم، كه آب  نمى‏شويدش، آن را در خواب و بيدارى مى‏خوانى، بعد از آن خداوند عزوجل امرم نمود، كه قريش را بسوزانم، گفتم: اى پروردگارم، در اين صورت سرم را مى‏شكانند، و مانند نان مى‏سازندش، گفت: آنان را، طورى كه تو را بيرون كردند، بيرون ساز، با ايشان بجنگ همراهت بر ضدشان مى‏جنگيم، در مقابل آنان مصرف كن، بالايت مصرف مى‏كنيم، ارتش بفرست، ما پنج چند آن را مى‏فرستيم و با كسى كه از تو اطاعت نمود، بر ضد كسى كه از تو نافرمانى نمود بجنگ. و اهل جنت سه گروه‏اند: مردى داراى قدرت، عادل، موفق و صدقه كننده، و مدى مهربان، نرم دل به هر خويشاوند و مسلمان و مردى عفيف، فقير، عيال دار و صدقه كننده، و اهل آتش پنج گروه‏اند: ضعيفى كه عقل و خرد ندارد، آنانى كه از ميان شما دنباله‏رواند - يا تابعان اند، يحيى شك نموده است - و در تلاش و در صدد اهل و مال نيستند، و خاينى كه طعمش پوشيده نيست، و اگر اندك هم باشد در آن خيانت مى‏كند، و مردى كه با صبح و بيگاه نمودن تو را در اهل و مالت مى‏فريبد - و بخل و دروغ  و بد اخلاق و فاحش را متذكر گرديد. اين را همچنان مسلم و نسائى چنان كه در تفسير ابن كثير (35/2) آمده، روايت كرده‏اند.
 
بيانيه جامع ديگرى از پيامبر ص به روايت ابوسعيد
احمد، ترمذى، حاكم و بيهقى از ابو سعيد خدرى (رض) روايت نموده‏اند كه گفت: رسول خدا ص نماز عصر را گزارد، و بعد از آن براى ايراد بيانيه برخاست، و چيزى را كه تا قيام قيامت واقع شدنى بود براى ما خبر داد، كسى كه آن را حفظ نمود، حفظ كرد، و كسى كه فراموشش نمود، فراموش كرد، و در آنچه گفت اين بود: «اما بعد: دنيا سبز و شيرين است، و خداوند شما را در آن خليفه مى‏گرداند، و مى‏بيند كه چگونه عمل مى‏كنيد، بنابرين از دنيا و زنان بر حذر باشيد، چون نخستين فتنه بنى اسرائيل در زنان بود، آگاه باشيد، بنى آدم به طبقه‏هاى مختلف خلق شده‏اند: كسى از آنان مؤمن تولد مى‏شود، مؤمن زندگى من كند و مؤمن مى‏ميرد، و كسى از آنان كافر تولد مى‏شود و كافر زندگى مى‏كند و كافر مى‏ميرد، و كسى از آنان مؤمن متولد مى‏شود و مؤمن زندگى مى‏كند و كافر مى‏ميرد، و كسى از آنان كافر تولد مى‏شود، كافر زندگى مى‏كند و مؤمن مى‏ميرد. آگاه باشيد، خشم و غضب قوغ و اخگريست كه در شكم فرزند آدم شعله ور مى‏شود، آيا به سرخى چشم‏هاى وى و پنديدن رگ‏هاى گردنش نمى‏بينيد، وقتى هر يكى از شما چيزى از آن را احساس نمود بايد به زمين بنشيند، آگاه باشيد، بهترين مردان كسيست كه دير غضب شود و زود راضى گردد، و بدترين مردان كسيست كه زود غضب شود و دير راضى گردد، وقتى كه مرد دير غضب شود، و دير از غضب بنشيند، و زود غضب شود و زود از غضب بنشيند، اين عمل به آن عمل مجراست، آگاه باشي