الي که او بر هر کاري تواناست؟!وَيَوْمَ يُعْرَضُ الَّذِينَ كَفَرُوا عَلَى النَّارِ أَلَيْسَ هَذَا بِالْحَقِّ قَالُوا بَلَى وَرَبِّنَا قَالَ فَذُوقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنتُمْ تَكْفُرُونَ روزي  که  کافران  به  آتش  عرضه  شوند : آيا اين  حقيقت  نيست  ? گويند :  بلي ،، به  پروردگارمان  سوگند  گويد : به  خاطر کفري  که  مي  ورزيده  ايد ،  اينک عذاب  را بچشيد
فَاصْبِرْ كَمَا صَبَرَ أُوْلُوا الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ وَلَا تَسْتَعْجِل لَّهُمْ كَأَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَ مَا يُوعَدُونَ لَمْ يَلْبَثُوا إِلَّا سَاعَةً مِّن نَّهَارٍ بَلَاغٌ فَهَلْ يُهْلَكُ إِلَّا الْقَوْمُ الْفَاسِقُونَ پس  پايداري  کن  ، همچنان  که  پيامبران  اولوالعزم  پايداري  کرده  بودند ودر عقوبتشان  شتاب  مکن   آن  روز که  آن  وعده  اي  را که  به  آنها داده  شده  بنگرند ، پندارند که  جز به  قدر ساعتي  از روز در گور درنگ  نکرده  اند  اين تبليغ  رسالت  است   آيا جز نافرمانان  به  هلاکت  مي  رسند ?
خداوند از حالت هولناک و زشت کافران بدانگاه که در کنار دوزخي گرد آورده مي شوند که آن را دروغ مي  انگاشتند خبر مي دهد و آن ها در آن جا مورد نکوهش  قرار مي گيرند و به آنان گفته مي شود:« أَلَيْسَ هَذَا بِالْحَقِّ» آيا اين حقيقت ندارد؟ شما در آن حاضر شده ايد و آشکارا آن را مشاهده مي کنيد. « قَالُوا بَلَى وَرَبِّنَا» مي گويند: بلي، سوگند به پروردگارمان، پس آن ها به گناهشان اعتراف مي کنند و دروغشان آشکار مي گردد.« قَالَ فَذُوقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنتُمْ تَكْفُرُونَ» خداوند به آنان مي فرمايد: به سزاي آن که کفر مي ورزيديد عذاب را بچشيد. يعني عذابي که هميشگي و همراهتان است، همان طور که کفر ورزيدن صفت هميشگي ِ شما بود.
سپس خداوند به پيامبرش فرمان داد تا در برابر اذيت و آزار کساني که او را دروغگو مي انگارند و با او دشمني مي ورزند شکيبايي کند و همواره آن ها را به سوي خداوند دعوت نمايد و به صبر و شکيبايي پيامبران اولوالعزم که سرداران انسان ها هستند و داراي همّت هاي بلند و عزم راسخ و شکيبايي بزرگ و يقين کامل بوده اند اقتدا نمايد و از آن ها الگوبرداري کند، چون آن ها شايسته ترين الگو براي او هستند و بايد راه آن ها را در پيش گيرد و در پرتو نشانه هاي روشنِ آنان راهياب گردد. پيامبر(ص) دستور پروردگارش را اطاعت کرد و چنان صبر و شکيبايي از خود نشان داد که هيچ پيامبري پيش از او آن بردباري را نداشته است و دشمنا همه يک پارچه در برابر او قرار گرفتند و با يک کمان او را نشانه گرفتند، و همه براي بازداشتن او از دعوت کردن به سوي خدا بپا خاستند و آن چه از مخالفت و دشمني که توانستند با او انجام دادند. و ايشان (ص) همواره فرمان و دستور الهي را آشکارا بيان مي کرد و بر جهاد با دشمنان خدا پايبند بود و در برابر اذّيت و آزاري که به او مي رسيد شکيبا بود تا اين که خداوند به او را بر ساير اديان، و امّتش را بر ديگر امّت ها چيره گرداند. پس درود و سلام خدا بر او باد. 
« وَلَا تَسْتَعْجِل لَّهُمْ» و عذابي را که تکذيب کنندگان به شتاب آن را مي خواهند به شتاب مخواه، چون آن ها از روي جهالت و حماقت در آمدن عذاب الهي عجله دارند. پس نبايد جهالت آن ها تو را وادار نمايد تا پيش خداوند براي نابودي فوري آن ها دعا کني، زيرا عذابي که در پيش دارند خواهد آمد و هر آن چه که مي آيد نزديک است. « كَأَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَ مَا يُوعَدُونَ لَمْ يَلْبَثُوا إِلَّا سَاعَةً مِّن نَّهَارٍ» وقتي آن ها عذابي را که به آن ها وعده داده مي شوند دريابند، انگار در دنيا جز لحظه اي از روز نمانده اند. پس بهره مند شدنِ اندک آن ها از دنيا در حالي که به سوي عذاب هلاک کننده بر مي گردند تو را غمگين نکند. « بَلَغُ ُ » يعني کالا و دلخوشي، و لّذت اين دنيا بهره اي ناگوار و سرگرمي اندک است . و يا  اينکه قرآن  بزرگ که در آن برايتان روشنگري کامل ارائه داده ايم وسيله و توشه اي است که شما را به سراي آخرت مي رساند و بهترين  توشه و وسيله توشه ايست که انسان را به سراي بهشت و نعمت هاي پايدار برساند و او را از عذاب دردناک مصون و محفوظ دارد. پس اين بهترين توشه ايست که مردم مي اندوزند و بزرگ ترين نعمتي است که خداوند به آن ها ارزاني داشته است. « فَهَلْ يُهْلَكُ إِلَّا الْقَوْمُ الْفَاسِقُونَ» پس آيا به وسيله ي کيفرهاي خدا جز گروه فاسقان نابود مي شوند؟ يعني کساني که خيري در آن ها نيست و از طاعت پروردگارشان خارج شده و حقي را که پيامبران برايشان آورده اند نپذيرفته اند. و خداوند آنها را هشدار و بيم داد امّا آنان بر کفر و تکذيب خود ادامه دادند. پس عذري نخواهند داشت.از خداوند مي خواهيم که ما را از عذاب خود در امان دارد.
پايان تفسير سوره ي احقاف<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:639.txt">آيه 3-1</a><a class="text" href="w:text:640.txt"> آيه 6-4</a><a class="text" href="w:text:641.txt">آيه 9-7</a><a class="text" href="w:text:642.txt">آيه 11-10</a><a class="text" href="w:text:643.txt">آيه 12</a><a class="text" href="w:text:644.txt">آيه 13</a><a class="text" href="w:text:645.txt">آيه 14</a><a class="text" href="w:text:646.txt">آيه 15</a><a class="text" href="w:text:647.txt">آيه 17-16</a><a class="text" href="w:text:648.txt">آيه 18</a><a class="text" href="w:text:649.txt">آيه 19</a><a class="text" href="w:text:650.txt">آيه 23-20</a><a class="text" href="w:text:651.txt">آيه 24</a><a class="text" href="w:text:652.txt">آيه 28-25</a><a class="text" href="w:text:653.txt">آيه 31-29</a><a class="text" href="w:text:654.txt">آيه 32</a><a class="text" href="w:text:655.txt">آيه 33</a><a class="text" href="w:text:656.txt">آيه 35-34</a><a class="text" href="w:text:657.txt">آيه 38-36</a></body></html>مدني و 38 آيه است
بسم الله الرحمن الرحيم
آيه ي 3-1:
الَّذِينَ كَفَرُوا وَصَدُّوا عَن سَبِيلِ اللَّهِ أَضَلَّ أَعْمَالَهُمْ؛ خدا اعمال  کساني  را که  کافر شدند و مردم ، را از راه  خدا منحرف  کردند  باطل  ساخته  است.
وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَآمَنُوا بِمَا نُزِّلَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَهُوَ الْحَقُّ مِن رَّبِّهِمْ كَفَّرَ عَنْهُمْ سَيِّئَاتِهِمْ وَأَصْلَحَ بَالَهُمْ؛ خدا گناه  کساني  را که  ايمان  آورده  اند و کارهاي  شايسته  کرده  اند و  بدانچه  بر محمد نازل  شده  که  آن  حق  است  و از جانب  پروردگارشان  ايمان   آورده  اند ، از آنها زدود و کارهايشان  را به  صلاح  آورد
ذَلِكَ بِأَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا اتَّبَعُوا الْبَاطِلَ وَأَنَّ الَّذِينَ آمَنُوا اتَّبَعُوا الْحَقَّ مِن رَّبِّهِمْ كَذَلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ لِلنَّاسِ أَمْثَالَهُمْ و اين  بدان  سبب  است  که  کافران  از باطل  پيروي  کردند و آنان  که  ايمان ، آوردند از حقي  که  از جانب  پروردگارشان  آمده  بود ، پيروي  کردند  خدا  براي مردم  اينچنين  مثل  مي  زند.
اين آيات در برگيرنده ي پاداش مومنان و کيفر گناهکاران و اسباب برخورداري از اين ثواب و عقاب است. همچنانکه در اين آيات مردم فرا خوانده شده اند تا از اين موضوع عبرت بگيرند. پس فرمود:« الَّذِينَ كَفَرُوا وَصَدُّوا عَن سَبِيلِ اللَّهِ» کساني که کفر ورزيدند و از راه خدا باز داشت