ارد، و آگاهي و دانش را به داننده پنهان و آشکار  بر مي گرداند.
سپس به ذکر مطالبي پرداخت که بني اسرائيل را بدان دستور داده بود، و فرمود:« مَا قُلْتُ لَهُمْ إِلاَّ مَا أَمَرْتَنِي بِهِ» چيزي به آنان نگفته ام جز آنچه مرا به گفتن آن دستور داده اي. پس من بنده اي پيرو و فرمانبردار تو هستم و نسبت به شکوه و بزرگي ات جسارت نکرده ام. « أَنِ اعْبُدُواْ اللّهَ رَبِّي وَرَبَّكُمْ» گفته ام خدا را بپرستيد که پروردگار من و شما است. يعني آنان را جز به پرستش خداي يگانه، و اخلاص در دين به چيزي ديگر دستور نداده ام، و اين امر متضمن آن است که آنان را از اينکه من و مادرم را به خدايي بگيرند نهي کنم. نيز متضمن آن است که من بنده خداوند و آفريده او باشم.
پس همان طور که خداوند پروردگار شماست پروردگار من نيز هست. « وَكُنتُ عَلَيْهِمْ شَهِيدًا مَّا دُمْتُ فِيهِمْ» و تا زماني که در ميانشان مردم بر آنان گواه بودم. و گواهي مي دهم که چه کسي از آنان اين امر را برپا داشته و چه کسي آن را برپا نداشته است. « فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِي كُنتَ أَنتَ الرَّقِيبَ عَلَيْهِمْ» و هنگامي که زندگي مرا بر روي زمين پايان دادي و مرا زنده به سوي آسمان بالا بردي تو بر آنان مراقب بودي. يعني تو از رازها و درون آنان اطلاع داشتي. « وَأَنتَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ» و تو بر هر چيزي حاضر و ناظر و آگاه هستي، و آن را مي داني و مي شنوي و مي بيني. پس همه شنيدني ها را ، و بينايي ات همه ديدني ها را احاطه نموده است.
بنابراين تو بندگانت را طبق نيکي و انحرافي که در آنها وجود دارد سزا و جزا مي دهي. « إِن تُعَذِّبْهُمْ فَإِنَّهُمْ عِبَادُكَ» اگر آنان را عذاب دهي پس آنان بندگان تو هستند، و تو از خودشان نسبت به آنان مهربانتري، و حالات آنها را بهتر مي داني. و اگر بندگاني سرکش نبودند آنان را عذاب نمي دادي.« وَإِن تَغْفِرْ لَهُمْ فَإِنَّكَ أَنتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ» و اگر آنان را بيامرزي، پس همانا تو توانا و با حکمت هستي. يعني آمرزش تو از کمال توانايي و قدرتت سرچشمه مي گيرد، نه مانند کسي که به خاطر ناتواني مي آمرزد و مي بخشد.
تو حکيمي، و از مقتضاي حکمتت اين است که هرکس اسباب آمرزش را فراهم نمايد او را مي آمرزي. « قَالَ اللهُ» خداوند متعال حالت بندگانش را در روز قيامت و اينکه چه  کساني از آنان در آن روز رستگار است، و چه کسي هلاک مي شود ، و چه کسي خوشبخت و چه کسي بدبخت خواهد بود، بيان داشته و مي فرمايد:« هَذَا يَوْمُ يَنفَعُ الصَّادِقِينَ صِدْقُهُمْ» اين ، روزي است که راستگويان را راستيشان سود مي رساند. و « صادقين» کساني هستند که  کردار و گفتار و نياتشان درست و راست است، و بر راه اُستوار و درست قرار دارند. پس آنان در روز قيامت نتيجه و ثمره اين راستي رامي يابند، آنگاه که خداوند آنها را در جايگاه خوب و نيک نزد پادشاه قدرتمند جاي مي دهد. بنابراين فرمود:« لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا رَّضِيَ اللّهُ عَنْهُمْ وَرَضُواْ عَنْهُ ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ » براي آنان باغهايي است که رودها از زير درختان آن روان است، و در آن جاودانه مي مانند؛ خداوند از آنان خشنود است، و آنان از خداوند خشنودند، و اين است موفقيت و پيروزي بزرگ. اما دروغگويان بر عکس اينها هستند، و آنان ثمره اعمال زشت خود را مي يابند.« لِلّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَا فِيهِنَّ » پادشاهي آسمانها و زمين و آنچه در آنها است از آن خداست. چون آسمانها و زمين را آفريده، و با حکم قَدري و شرعي و جزايي در آن تصرف مي نمايد. بنابراين فرمود:« وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ» و او بر هر چيزي توانا است. پس هيچ چيزي او را ناتوان نمي کند، بلکه همه تسليم خواست و اراده او بوده و در برابر فرمان او سر تسليم فرود مي آورند.
پايان تفسير سوره مائده<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="folder" href="w:html:412.xml">جزء 7 (آیه 1 الي 111)</a><a class="folder" href="w:html:456.xml">جزء 8 (آیه 112 الي 165)</a></body></html><?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:413.txt">آيه 2-1</a><a class="text" href="w:text:414.txt">آيه 3</a><a class="text" href="w:text:415.txt">آيه 6-4</a><a class="text" href="w:text:416.txt">آيه 9-7</a><a class="text" href="w:text:417.txt">آيه11-10</a><a class="text" href="w:text:418.txt">آيه 12</a><a class="text" href="w:text:419.txt">آيه 20-13</a><a class="text" href="w:text:420.txt">آيه 21</a><a class="text" href="w:text:421.txt">آيه 24-22</a><a class="text" href="w:text:422.txt">آيه 25</a><a class="text" href="w:text:423.txt">آيه 26</a><a class="text" href="w:text:424.txt">آيه 29-27</a><a class="text" href="w:text:425.txt">آيه 30</a><a class="text" href="w:text:426.txt">آيه 31</a><a class="text" href="w:text:427.txt">آيه 32</a><a class="text" href="w:text:428.txt">آيه 35-33</a><a class="text" href="w:text:429.txt">آيه 37-36</a><a class="text" href="w:text:430.txt">آيه 38</a><a class="text" href="w:text:431.txt">آيه 39</a><a class="text" href="w:text:432.txt">آيه 41-40</a><a class="text" href="w:text:433.txt">آيه 45-42</a><a class="text" href="w:text:434.txt">آيه 47-46</a><a class="text" href="w:text:435.txt">آيه 49-48</a><a class="text" href="w:text:436.txt">آيه 50</a><a class="text" href="w:text:437.txt">آيه 55-51</a><a class="text" href="w:text:438.txt">آيه 58-56</a><a class="text" href="w:text:439.txt">آيه 59</a><a class="text" href="w:text:440.txt">آيه 62-60</a><a class="text" href="w:text:441.txt">آيه 64-63</a><a class="text" href="w:text:442.txt">آيه 67-65</a><a class="text" href="w:text:443.txt">آيه 69-68</a><a class="text" href="w:text:444.txt">آيه 70</a><a class="text" href="w:text:445.txt">آيه 73-71</a><a class="text" href="w:text:446.txt">آيه 83-74</a><a class="text" href="w:text:447.txt">آيه 90-84</a><a class="text" href="w:text:448.txt">آيه 91</a><a class="text" href="w:text:449.txt">آيه 92</a><a class="text" href="w:text:450.txt">آيه 94-93</a><a class="text" href="w:text:451.txt">آيه 98-95</a><a class="text" href="w:text:452.txt">آيه 99</a><a class="text" href="w:text:453.txt">آيه 104-100</a><a class="text" href="w:text:454.txt">آيه 108-105</a><a class="text" href="w:text:455.txt">آيه 111-109</a></body></html>مکي و 165 آيه است.
بسم الله الرحمن الرحيم 
آيه ي 2-1:
الْحَمْدُ لِلّهِ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ وَجَعَلَ الظُّلُمَاتِ وَالنُّورَ ثُمَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ بِرَبِّهِم يَعْدِلُونَ؛ ستايش از آن  خداوندي  است  که  آسمانها و، زمين  را بيافريد و تاريکيها و  روشنايي  را پديدار کرد ، با اين  همه  ، کافران  با پروردگار خويش  ديگري   را برابر مي  دارند.
هُوَ الَّذِي خَلَقَكُم مِّن طِينٍ ثُمَّ قَضَى أَجَلاً وَأَجَلٌ مُّسمًّى عِندَهُ ثُمَّ أَنتُمْ تَمْتَرُونَ؛ اوست  که  شما را از گل  بيافريد و عمري  مقرر کرد : مدتي  در نزد او معين   با، اين  همه  ، ترديد مي  ورزيد.
خداوند خويشتن را به خاطر صفتهاي کمال و عظمت و شکوه خود، و به طور ويژه صفتهايي که در اين آيه ذکر شده است ، مي ستايد. پس او خود را بر آفريدن آسمانها و زمين، که بر قدرت کامل و علم و رحمت واسع و گستردگي حکمت و يگانه بودن وي در آفرينش و  تدبير دلالت مي نمايد ستايش نمود، و خويشتن را به خاطر پديد آوردن روشنايي و تاريکي ها ستود. و اين، تاريکي و روشنايي محسوس مانند شب و روز و خورشيد و ماه، و نيز تاريکي و روشنايي معنوي از قبيل تاريکي جهالت و شک و شرک و گناه و غفلت، و نو علم و ايمان و يقين و طاعت را شامل مي شود، و همه اين موارد قاطع