ان درخشان) آراستيم و (آن را از آفات و استراق سمع شياطين) محفوظ داشتيم. اين، برنامه‌ريزي و سنجش دقيق و استوار خداوند بسيار توانا و بس آگاه است».
و اما اين دنيا، هرچند به طول انجامد، سرانجام به پايان مي‌رسد و كالاي آن، هر چقدر هم بزرگ باشد، در حقيقت، ناچيز است. چنانچه خداي متعال مي‌فرمايد:
(إِنَّمَا مَثَلُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا کَمَاءٍ أَنزَلْنَاهُ مِنَ السَّمَاء فَاخْتَلَطَ بِهِ نَبَاتُ الأَرْضِ مِمَّا يَأْکُلُ النَّاسُ وَالأَنْعَامُ حَتَّىَ إِذَا أَخَذَتِ الأَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّيَّنَتْ وَظَنَّ أَهْلُهَا أَنَّهُمْ قَادِرُونَ عَلَيْهَآ أَتَاهَا أَمْرُنَا لَيْلاً أَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنَاهَا حَصِيدًا کَأَن لَّمْ تَغْنَ بِالأَمْسِ کَذَلِکَ نُفَصِّلُ الآيَاتِ لِقَوْمٍ يَتَفَکَّرُونَ) (يونس:24)
«وضعيت دنيا (از لحاظ زوال و فنا و از ميان رفتن نعمتش) همانند آبي است كه از آسمان مي‌بارانيم و بر اثر آن، گياهان زمين كه انسان‌ها و حيوان‌ها از آن مي‌خورند، (مي‌رويند و) به هم مي‌آميزند تا بدانجا كه زمين، آراسته و زيبا مي‌گردد و اهل زمين، يقين مي‌كنند كه بر زمين تسلط دارند (و حتماً مي‌توانند از ثمرات و محصولات آن بهره‌مند گردند. در بحبوحه‌ي اين شادي و در گير و دار اين سرسبزي و آراستگي) فرمان ما (مبني بر ويران شدن آن) در شب يا روز فرا مي‌رسد (و بدين‌سان با بلاهاي گوناگون از قبيل: سرماي سخت، تگرگ شديد، سيل، طوفان و … آن را نابود مي‌كنيم) و گياهانش را از ريشه درآورده، از ميان مي‌بريم. (به‌گونه‌اي كه) انگار ديروز در اينجا نبوده و هرگز وجود نداشته) است. ما، آيه‌هاي خويش را براي قومي تشريح و تبيين مي‌نماييم كه مي‌انديشند (و مي‌فهمند)».
ديدگاه حسن(رض) درباره‌ي بهشت نيز برگرفته از آيات قرآن سرچشمه مي‌گرفت و اين تصور، تمام وجودش را فرا گرفته بود. از اين‌رو كسي كه سيرت حسن بن علي(رض) را مورد بررسي قرار دهد، به ژرفاي فهم وي در زمينه‌ي روي آوردن به خداوند(عزوجل) و نيز شدت خداترسي‌اش پي مي‌برد. حسن(رض) مفهوم قضا و قدر را نيز از خلال آيات قرآن و آموزه‌هاي رسول‌الله(ص) فرا گرفته بود. بنابراين مفهوم قضا و قدر، در قلبش، جاي گرفته بود؛ آن‌چنانكه خداي متعال مي‌فرمايد:
(قُل لَّن يُصِيبَنَا إِلاَّ مَا کَتَبَ اللّهُ لَنَا هُوَ مَوْلاَنَا وَعَلَى اللّهِ فَلْيَتَوَکَّلِ الْمُؤْمِنُونَ) (توبه:51)
«بگو: هرگز چيزي (از خير و شر) به ما نمي‌رسد، مگر آنچه خدا، براي ما مقرر كرده باشد؛ او، مولا و ياور و سرپرست ماست و مؤمنان، بايد تنها بر خداوند، توكل نمايند».
حسن بن علي(رض) از خلال آيات قرآن، به حقيقت درگيري انسان و شيطان، پي برد دريافت كه اين دشمن، از هر سو به سوي انسان مي‌آيد تا او را به انجام معصيت، وسوسه نمايد و شهوت‌ها و اميال نفساني خفته‌اش را برانگيزد. از اين‌رو حسن(رض) همواره با استعانت از خداوند متعال، بر شيطان، چيره گشت.
حسن(رض) از خطايي كه آدم(ع) مرتكب شد، ضرورت توكل هميشگي مسلمان بر خدايش را آموخت و به اهميت توبه و استغفار در زندگي مؤمن و همچنين ضرورت پرهيز از حسادت و تكبر، پي برد و دريافت كه بايد به بهترين شكل ممكن با صحابه(رض) و مخاطبان خود، سخن بگويد؛ چنانچه خداي متعال مي‌فرمايد:
(وَقُل لِّعِبَادِي يَقُولُواْ الَّتِي هِيَ أَحْسَنُ إِنَّ الشَّيْطَانَ يَنزَغُ بَيْنَهُمْ إِنَّ الشَّيْطَانَ کَانَ لِلإِنْسَانِ عَدُوًّا مُّبِينًا) (إسراء:53)
«به بندگانم بگو: سخني بگويند كه زيباترين و بهترين سخن‌هاست. چراكه شيطان، (به‌وسيله‌ي سخنان زشت و ناخوشايند) در ميان ايشان، فساد و تباهي مي‌افكند، و بي‌گمان شيطان، دشمن آشكار انسان، بوده (و هست)».
خداي متعال، حسن بن علي(رض) را به‌وسيله‌ي زيستن با قرآن كريم گرامي داشت و بدين ترتيب حسن(رض)، با قرآن زيست و اصول و فروعش را از كتاب خدا و رهنمود پيامبر(ص) برگرفت و يكي از امامان هدايت گرديد؛ يعني همان اماماني كه راه درست را براي مردم به تصوير مي‌كشند و مردم، به سخنان و اعمال آنان، تمسك مي‌جويند. آري! حسن(رض) شخصيتي قرآني بود و در جرگه‌ي اهل قرآن قرار داشت و به همين سبب نيز سخنانش، برگرفته از قرآن و آيات روح‌بخش آن بود. چنانچه روايت شده كه باري، در روز جمعه، بر فراز منبر سخنراني كرد و سوره‌ي ابراهيم را تا پايان، تلاوت نمود. امام مسلم رحمه‌الله از ام‌هشام بنت حارثه روايت نموده كه گويد: «من، سوره‌ي(ق وَالْقُرْآنِ الْمَجِيدِ) را تنها از زبان رسول‌الله(ص) فرا گرفتم كه وي، آن را در تمام جمعه‌ها هنگام سخنراني براي مردم، تلاوت مي‌كرد».(2) 
ابن‌ماجه رحمه‌الله از ابي بن كعب(رض) روايت نموده كه رسول‌الله(ص) روز جمعه، در حالي كه ايستاده بود، سوره‌ي(تَبَارَکَ) را خواند و ما را با نعمت‌ها و بلاهاي الهي، پند داد؛ در آن هنگام ابوالدرداء يا ابوذر به من اشاره مي‌كرد كه اين سوره، كي نازل شده است؟ چراكه من، تا كنون آن را نشتيده‌ام. ابي(رض) به او اشاره كرد كه ساكت باش.(3) 
امام ابن‌قيم رحمه الله مي‌گويد: «رسول‌خدا(ص) در خطبه‌هايش،‌ خيلي از آيات قرآن استفاده مي‌كرد».(4) 
با اندكي تأمل در سوره‌ي ابراهيم(ع) كه حسن(رض) آن را بر روي منبر تلاوت نمود، به مهم‌ترين نكات اين سوره پي مي‌بريم:
اثبات اصول عقيده: اعم از: ايمان به الله(جل جلاله) و پيامبران و رستاخيز و ديدن نتيجه‌ي اعمال و نيز اقرار به توحيد و يگانگي الله و معرفي خداي برحقي كه آفريننده‌ي آسمان‌ها و زمين است و نيز بيان اين نكته كه هدف از نزول قرآن، بيرون راندن مردم از تاريكي‌ها به سوي نور است و دعوت همه‌ي پيامبران در اصول عقيده و عبادت الله(جل جلاله) و رهايي انسان‌ها از گمراهي، يكي بوده است.
وعده و وعيد: اين سوره، به نكوهش كافران و بيم دادن آنان پرداخته و آنان را به عذاب سخت و دردناك تهديد نموده و به مؤمنان، در برابر اعمال نيكشان، وعده‌ي بهشت داده است. [آيات:2،23، و28-31]
سخن از ارسال پيامبران: در آيه‌ي 4 اين سوره، از فرستادن پيامبران به سوي اقوام مختلف با زبان خودشان، سخن به ميان آمده تا هر قومي، با درك زبان پيامبرشان، به‌آساني بتوانند از رهنمودهاي او بهره‌مند گردند.
زدودن غم و اندوه از دل پيامبر اكرم(ص) : در اين سوره، خداي متعال، با بيان آنچه ميان اقوام گذشته و پيامبرانشان، روي داده، غم و اندوه را از دل پيامبر(ص) زدوده و به او تسلي خاطر داده است. [آيات: 9-18]
بيان داستان پيامبران : داستان پيامبران پيشين را با گفتگوي موسي(ع) با قومش و فرا خواندن آنان به سوي خدا آغاز كرد. [آيات:5-8]
دعاهاي ابراهيم(ع) : در اين سوره دعاهاي ابراهيم(ع) پس از بناي كعبه، بيان مي‌گردد؛ دعاهايي مبني بر درخواست امنيت و روزي براي اهل مكه و ايجاد گرايش قلبي در دل مردم نسبت به خانه‌ي خدا و نيز دعاي دور ماندن خودش و فرزندانش از پرستش بت‌ها. همچنين در اين دعاها، سپاسگزاري ابراهيم(ع) از پر