نت دارند. بنابراين گوش به حرفشان باش و هر كاري كه مي‌كني، با صلاح و مشورت آنان، بكن». سپس به حسن و حسين فرمود: «به شما نسبت به او (محمد بن حنفيه) سفارش مي‌كنم؛ او، برادرِ پدري شماست. شما خود، مي‌دانيد كه من، او را خيلي دوست دارم». و خطاب به حسن(رض) ادامه داد: «به تو سفارش مي‌كنم كه تقواي الهي، پيشه سازي، نماز را سر وقتش، به جاي آوري، زكات مالت را در جايش بپردازي و در وضو گرفتن، دقت كني و خوب، وضو بگيري؛ چراكه هيچ نمازي بدون وضو و طهارت درست نيست و نماز كسي كه زكات مالش را نپردازد، قبول نمي‌شود. تو را وصيت مي‌كنم كه از بدي‌هاي ديگران، بگذري، خشمت را فرو گيري، پيوند خويشاوندي را حفظ كني، در برابر جهل، شكيبايي ورزي، علم دين بياموزي، استوار و ثابت‌قدم باشي، به قرآن (و احكامش) پايبندي نمايي، به همسايگان نيكي كني، از امر به معروف و نهي از منكر غافل نشوي و از بدي‌ها و گناهان، بپرهيزي».(1) 
هنگامي كه لحظات وداع نزديك شد، در وصيتش فرمود: « (بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ) ؛ اين، وصيت علي بن ابي‌طالب است كه گواهي مي‌دهد هيچ خداي برحقي، جز الله وجود ندارد، يكتا و يگانه و بدون شريك است. و محمد((ص)) بنده و فرستاده‌ي خداوند است كه او را با هدايت و دين راستين فرستاده تا آن را بر تمام اديان غالب گرداند؛ هرچند كه براي مشركان ناخوشايند باشد». آن‌گاه این آیه را تلاوت کرد:
(قُلْ إِنَّ صَلاَتِي وَنُسُکِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ(162) لاَ شَرِيکَ لَهُ وَبِذَلِکَ أُمِرْتُ وَأَنَاْ أَوَّلُ الْمُسْلِمِينَ(163))
«بگو: نماز و عبادت و زيستن و مردن من، از آن خداست كه پروردگار جهانيان مي‌باشد (و) هيچ شريكي ندارد؛ و به همين دستور داده شده‌ام. و من، نخستين مسلمانم».
و در ادامه افزود: «اي حسن! تو و تمام فرزندان و خانواده‌ام را وصيت مي‌كنم كه تقواي الهي پيشه نماييد و همواره بر اسلام، ثابت‌قدم باشيد تا اگر مرگتان بناگاه فرا رسد، مسلمان بميريد.. به دين خدا چنگ بزنيد و پراكنده نشويد. من، از رسول‌خدا(ص) شنيدم كه فرمود: (داشتن روابط نیک و محبت‌آمیز با یکدیگر، از نماز و روزه‌ي فراوان، بهتر است). رعايت حال اقوام و خويشاوندان را بكنيد و با آنان، رابطه داشته باشيد تا خداي متعال، حسابتان را آسان بگيرد؛ از خدا، درباره‌ي يتيمان بترسيد؛ نگذاريد كه گرسنگي بكشند و در حضور شما، تباه شوند. از خداي متعال درباره‌ي همسايگان، بترسيد؛ چراكه رسول‌خدا(ص) آن‌قدر درباره‌ي همسايگان، سفارش نمود كه ما، گمان كرديم آنان را ميراث‌بر يكديگر قرار خواهد داد. از خداوند، درباره‌ي قرآن بترسيد و بكوشيد كه از ديگران در زمينه‌ي عمل به قرآن، جلوتر باشيد. از خدا درباره‌ي نماز بترسيد؛ زيرا نماز، ستون دين شماست. از خدا درباره‌ي حج خانه‌‌اش بترسيد؛ مبادا از آن غافل شويد. از خداوند درباره‌ي جهاد با جان و مال بترسيد و به‌خاطر خدا، زكات اموالتان را بپردازيد كه اين كار، خشم پروردگارتان را دور مي‌كند. از خدا درباره‌ي اصحاب پيامبرتان بترسيد؛ زيرا خداوند، سفارش آنان را كرده است. به‌خاطر خدا به فقيران و بينوايان رسيدگي نماييد و آنان را در آنچه داريد، سهيم بدانيد. از خداوند، درباره‌ي غلامان خويش بترسيد. تأكيد مي‌كنم كه به نمازِ سرِ وقت، توجه كنيد و در راه خدا، بيم هيچ سرزنشي را نداشته باشيد كه خداوند، براي شما، كافي و بسنده است. همان‌طور كه خداوند، دستور داده، سخن نيك و شايسته بگوييد. امر به معروف و نهي از منكر را ترك نكنيد كه خداوند، بدترين‌ها را بر شما مسلط مي‌گرداند و آن‌گاه دعا مي‌كنيد و دعايتان، پذيرفته نمي‌شود. يا يكديگر ارتباط داشته باشيد و به هم، بذل و بخشش نماييد. شما را از تفرقه و قطع رابطه با یکدیگر، برحذر مي‌دارم». سپس این آیه را تلاوت کرد:
(وَتَعَاوَنُواْ عَلَى الْبرِّ وَالتَّقْوَى وَلاَ تَعَاوَنُواْ عَلَى الإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَاتَّقُواْ اللّهَ إِنَّ اللّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ)
«در راه نیکی و پرهیزگاری، همدیگر را یاری رسانید و در راه تجاوز و ستم، با یکدیگر همکاری نکنید و تقواي الهي پيشه نمایید و بدانيد كه عقوبت و مجازات الهي، سخت و سنگين است».
آن‌گاه سخني جز لااله الا الله نگفت تا آنكه چشم از جهان فرو بست.(2) 
در روايتي آمده است كه علي(رض) فرمود: «… اي فرزندانم! به شما سفارش مي‌كنم كه در نهان و آشكار، از خدا بترسيد؛ در خوشي و ناخوشي، سخن حق بگوييد؛ در ناز و نعمت، و در تنگناها و سختي‌هاي زندگي، از خدا خشنود باشيد؛ در فقر و توانگري، قناعت پيشه كنيد؛ نسبت به دوست و دشمن، عدالت را رعايت نماييد؛ در نشاط و كسالت، كوشا و اهل عمل باشيد. اي فرزندانم! آنچه كه ما، آن را بد مي پنداريم و بهشت را به دنبال دارد، بد نيست و آنچه كه ما، خوب مي پنداريم و عاقبتش، جهنم است، هيچ خوب نيست؛ هر نعمتي جز بهشت، كوچك و ناچيز است و هر سختي و بلايي جز جهنم، عافيت و سلامتي. اي فرزندانم! كسي كه به عيوب خويش پي ببرد، ديگر به عيوب ديگران نمي‌پردازد و كسي كه به قسمت الهي، راضي باشد، به‌خاطر چيزي كه از دست بدهد، غم نمي‌خورد؛ كسي كه شمشير بغاوت بكشد، خودش با آن كشته مي‌شود و كسي كه براي ديگران، چاه بِكَند، عاقبت، خودش در آن مي‌افتد؛كسي كه درصدد ريختن آبروي ديگران باشد، سرانجام رسوا مي‌گردد و آبروي خودش مي‌رود؛ كسي كه اشتباهات خودش را از ياد ببرد، اشتباهات ديگران را بزرگ مي‌پندارد؛ آدمِ خودرأي، گمراه مي‌شود و كسي كه تمام تكيه و اعتمادش بر عقلش باشد، دچار لغزش و اشتباه مي‌گردد؛ كسي كه تكبر ورزد، زبون و ذليل مي‌شود؛ كسي كه با فرومايگان، هم‌نشيني نمايد، خوار و حقير مي‌گردد و كسي كه به محل‌هاي سؤال‌برانگيز وارد شود و يا اقدامات سؤال‌برانگيزي نمايد، مورد اتهام قرار مي‌گيرد؛ كسي كه با علما، همنشيني كند، حرمت و احترام مي‌يابد؛ كسي كه شوخي نمايد، سبك و ناچيز مي‌شود؛ هر كسي با چيزي شناخته مي‌شود كه زياد، بدان مي‌پردازد؛ آدم‌ زياده‌گوي، زياد، اشتباه مي‌كند و كسي كه اشتباهاتش، زياد شود، شرمش، كاهش مي‌يابد و كسي كه شرمش، كم شود، از تقوايش كاسته مي‌گردد. و كسي كه تقوايش كاهش يابد، قلبش، مي‌ميرد و كسي كه قلبش، بميرد، وارد جهنم مي‌شود. اي فرزندانم! ادب، بهترين ميراث است و اخلاق خوش، بهترين هم‌نشين. اي فرزندانم! عافيت، ده قسمت دارد كه نُه قسمتش در سكوت است مگر آنكه ياد خدا بر زبان، جاری شود، و يك قسمت باقي‌مانده، در پرهيز از هم‌نشيني با سبك‌سران مي‌باشد. اي فرزندانم! زيور فقر، صبر و شكيبايي است و زيور توانگري، شكر و سپاس‌گزاري. اي فرزندانم! هيچ شرافتي والاتر از اسلام نيست و هيچ كرامتي بزرگ‌تر از تقوا نمي‌باشد. هيچ دژ و پناهگاهي، محكم‌تر از پرهيزگاري و پارسايي، وجود ندارد و بهترين شفاعت‌گر، توبه است؛ هيچ لباسي، زيباتر از عافيت نيست. حرص و آز، كليد ر