------------------------------------------------------------------------------
1) الخراج لأبي يوسف ص40، 41، الولاية على البلدان (2/ 105).
2) همان
3) الولاية على البلدان (2/ 104).در زمان خلافت عمرفاروق، خلیفه و همچنین سایر کارگزاران دولت، اوقات اداری بخصوصی را رعایت نمی‌کردند، بلکه همه‌ی وقاتشان را صرف رتق و فتق امور مملکت و در خدمت به مردم سپری می‌شد. تا جایی که برخی از آنان شبها نیز در کوچه و خیابان‌های شهر مراقب اوضاع مردم بودند. از جمله خود خلیفه که بیش از دیگران در گشت‌زنی شبانه معروف است. مردم و رعیت نیز هرگاه که دلشان می‌خواست و برایشان مقدور بود به خلیفه و والیان مراجعه می‌کردند و هیچ‌گاه در آن‌جا دربان و نگهبانی نمی‌یافتند که مانع ورود آنان بر خلیفه و یا والیان وی باشد. چنان که عمربن خطاب طی نامه‌ای به ابوموسی اشعری نوشت: کار امروز را برای فردا مگذار آن‌گاه تعداد کارها افزایش خواهد یافت و از موفقیت تو در انجام آن‌ها کاسته خواهد شد. به خدا پناه می‌برم از این که دنیا را ترجیح بدهیم و خواهشات نفسانی بر ما غلبه کند و حق مردم بر گردن ما بماند(1).
-----------------------------------------------------------------------------------------------
1) مناقب أمير المؤمنين لابن الجوزي ص129.عمر(رض) از روزی که مسلمان شد تا وفات رسول اکرم(ص) به استثنای آیاتی که پیش از مسلمان شدنش نازل شده بود کل قرآن(1)  را با اسباب نزول آیات حفظ نمود. با توجه به علاقه و دقت ویژه‌ای که عمر(رض) به قرآن داشت و از طرفی همیشه در رکاب رسول خدا(ص) بود و آیات قرآن نیز به مناسبتهای مختلف یکی پس از دیگری نازل می‌شد، هیچ بعید نبود که عمر(رض) به اسباب نزول بیشتر آیات قرآن آگاهی داشته باشد.(2) 
لازم به‌ ذکر است که‌ علت نزول بسیاری از آیات به‌ شخص عمر(رض) بازمی‌گردد، که‌ پاره‌ای از آن‌ها بنا به‌ اتفاق علما مکی و پاره‌ی دیگر مدنی می‌باشند؛ و این را هم اضافه‌ کنم که‌ عمر حتی زمان و مکان نزول برخی از آیات را به طور دقيق می‌دانست. 
خداوند متعال می‌فرماید: 
(الْيَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِينَکُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْکُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَکُمُ الإِسْلاَمَ دِينًا) المائدة: ٣
«امروز دینتان را برایتان تکمیل نمودم و نعمتم را بر شما کامل کردم و اسلام را برای شما به عنوان دین پسندیدم»
عمر(رض) می‌گوید: من، روز و ساعتی را که این آیه نازل شد، به یاد دارم. این آیه، روز جمعه و شامگاه عرفه نازل شد.(3)  
حتی گاهی خود عمر(رض) به تنهایی و یا با جمعی دیگر، باعث نزول برخی از آیات شده است. از جمله‌ این آیه‌ که‌ خداوند می‌فرماید: 
(أَجَعَلْتُمْ سِقَايَةَ الْحَاجِّ وَعِمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ کَمَنْ آمَنَ بِاللّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَجَاهَدَ فِي سَبِيلِ اللّهِ لاَ يَسْتَوُونَ عِندَ اللّهِ وَاللّهُ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ(19) الَّذِينَ آمَنُواْ وَهَاجَرُواْ وَجَاهَدُواْ فِي سَبِيلِ اللّهِ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَةً عِندَ اللّهِ وَأُوْلَئِکَ هُمُ الْفَائِزُونَ(20) يُبَشِّرُهُمْ رَبُّهُم بِرَحْمَةٍ مِّنْهُ وَرِضْوَانٍ وَجَنَّاتٍ لَّهُمْ فِيهَا نَعِيمٌ مُّقِيمٌ(21) خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا إِنَّ اللّهَ عِندَهُ أَجْرٌ عَظِيمٌ(22)) التوبة: ١٩ - ٢٢ 
«آيا (رتبه سقايت و) آب دادن به حاجيان و تعميركردن مسجدالحرام را همسان (مقام آن) كسي مي‌شماريد كه به خدا و روز رستاخيز ايمان آورده است و در راه خدا جهاد كرده است (و به جان و مال كوشيده است‌؟ هرگز منزلت آنان يكسان نيست و) در نزد خدا برابر نمي‌باشند، و خداوند مردماني را كه (به خويشتن به وسيله كفرورزيدن، و به ديگران به وسيله اذيّت و آزار آنان) ستم مي‌كنند (به راه خير و صلاح دنيوي و نعمت و سعادت اخروي) رهنمود نمي‌سازد. كساني كه ايمان آورده‌اند و به مهاجرت پرداخته‌اند و در راه خدا با جان و مال (كوشيده‌اند و) جهاد نموده‌اند، داراي منزلت والاتر و بزرگتري در پيشگاه خدايند، و آنان رستگاران و به مقصودرسندگان (و سعادتمندان دنيا و آخرت) مي‌باشند. پروردگارشان آنان را به رحمت خود و خوشنودي (از ايشان كه بزرگترين نعمت است) و بهشتي مژده مي‌دهد كه در آن نعمتهاي جاودانه دارند. همواره در بهشت ماندگار مي‌مانند (و غرق در لذائذ و نعمتهاي آن خواهند بود). بيگمان در پيشگاه خدا پاداش بزرگي (و فراواني براي فرمانبرداران امر او ) موجود است‏‏‏‏».
در روایت صحیح آمده‌ که‌ روزی یکی از از اصحاب در کنار منبر رسول خدا(ص) گفت: هیچ عملی در اسلام از تعمیر کردن مسجد الحرام بهتر نیست. علی(رض) گفت: جهاد در راه خدا بهتر است. عمربن خطاب(رض) به آن‌ها گفت: در کنار منبر رسول خدا(ص) با صدای بلند سخن نگویید. من بعد از نماز از رسول خدا(ص) در این باره سؤال می‌کنم. وقتی نماز تمام شد، عمر(رض) از رسول خدا(ص) در مورد برترین عمل سؤال کرد. آن‌گاه آیه فوق نازل گردید.
خداوند متعال در این آیات خاطر نشان ساخت که ایمان و جهاد از بازسازی مسجد الحرام، حج و عمره، طواف و خدمت حجاج، بهتر است.
از این رو ابوهریره(رض) می‌گوید: «این که من شبی را در راه خدا به نگهبانی بایستم، بهتر از آن است که شب قدر را تا صبح در کنار حجر الاسود به عبادت بگذرانم».(4) 
-------------------------------------------------------------------------------------------
1) الإتقان في علوم القرآن للسيوطي (1/72)
2) عمربن الخطاب: دکتر علی الخطیب، ص90، 91، 92
3) سندش مطابق شرایط شیخین صحیح است. مسند احمد، ش188
4) الفتاوی (28/10)<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="folder" href="w:html:311.xml">نخست: مراقبت از والیان</a><a class="folder" href="w:html:320.xml">دوم: شکایات رعیت از دست کارکنان</a><a class="folder" href="w:html:327.xml">سوم: تنبیه والیان توسط عمربن خطاب(رض)</a><a class="folder" href="w:html:336.xml">چهارم: جریان برکناری خالد بن ولید</a></body></html><?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:312.txt">مقدمه</a><a class="text" href="w:text:313.txt">1ـ کارگزاران دولت نباید شب هنگام وارد مدینه شوند</a><a class="text" href="w:text:314.txt">2ـ هر از چند گاهی باید نماینده‎ای می‌فرستادند</a><a class="text" href="w:text:315.txt">3ـ صندوق شکایات</a><a class="text" href="w:text:316.txt">4ـ محمد بن مسلمه به عنوان سربازرس</a><a class="text" href="w:text:317.txt">5ـ استفاده از موسم حج</a><a class="text" href="w:text:318.txt">6ـ سفرهای دوره‌ای خلیفه</a><a class="text" href="w:text:319.txt">7ـ بایگانی اسناد و مدارک دولتی</a></body></html>عمر(رض) به این اکتفا نمی‌کرد که کارگزاران خوبی انتخاب کرده است. بلکه نهایت کوشش را در مراقبت و پی گیری احوال آنان به خرج می‌داد تا از عملکرد آنان مطمئن بشود که مبادا به انحراف کشیده شوند. و همواره می‌گفت: این که هر روز فرمانداری را تعویض بکنم، بهتر است از این که ظالمی را ساعتی بر مردم بگمارم.(1)  همچنین می‌گفت: اگر کارگزار دولت من بر کسی ستم روا دارد و من از آن اطلاع یابم و عکس العملی نشان ندهم، پس گویا خودم بر او ستم کرده‌ام.(2)  همچنین روزی در میان جمعی گفت: آیا به نظر شما اگر من فردی را عادل تشخیص دادم و استخدام نم