«نزدیک بود شما با من همان طور رفتاری کنید که مردم فارس و روم با پادشاهانشان رفتار می‌کنند؛ یعنی آنها در پیشگاه پادشاهان خود می‌ایستند و پادشاهانشان بر روی تخت می‌نشینند، دوباره چنین نکنید، امام برای آن است که از او پیروی کنید اگر امام به رکوع برود شما نیز به رکوع بروید و هر گاه سر (از رکوع و سجده) بردارد شما نیز سر، بردارید و هر وقت (به خاطر عذری) نشسته نماز خواند، شما نیز که پشت سر وی هستید، نشسته نماز بخوانید[2].

--------------------------------------
1.ترمذی و احمد و ترمذی آن را صحیح دانسته است.
2.بخاری و مسلم.عمران‌بن حصین رضی الله عنه می‌گوید: «من مبتلا به بیماری بواسیر بودم از رسول خدا ص (در مورد چگونگی ادای نمازهای خود) سؤال کردم، فرمود: «(در صورت امکان) ایستاده نماز بخوان و اگر ممکن نبود نشسته و باز هم اگر مقدور نبود، بر پهلو دراز کشیده نمازهایت را بخوان»[1].
همچنین از ایشان ص در مورد ادای نماز، به حالت نشسته، سؤال کردم. فرمود: «ادای نماز، به صورت ایستاده، فضیلت بیشتری دارد و نماز نشسته، نصف اجر ایستاده را دارد و نماز، به حالت خوابیده (بر پشت)، نصف اجر حالت نشسته را دارد»[2].
این حکم نماز شخص بیمار است، چنانکه انس رضی الله عنه روایت می‌کند که رسول خدا ص با دیدن گروهی از مردم که به خاطر بیمار بودن، نشسته نماز می‌خواندند، فرمود: «إنّ صلاة القاعد علی النّصف من صلاة القائم»[3] (همانا نماز نشسته، نصف اجر نماز ایستاده را دارد).
در روایتی آمده است که رسول اکرم ص روزی به عیادت بیماری رفته بود دید که بیمار، برای ادای نماز خود، متکایی در پیش رو نهاده است (تا بر آن سجده کند) رسول خدا ص متکا را برداشت و به کناری نهاد. بلافاصله بیمار، قطعه چوبی را (که در کنارش بود) برداشت (تا بر آن سجده کند) رسول‌الله ص قطعه چوب را نیز از جلویش برداشت و خطاب به بیمار، فرمود: «صلّ علی الأرض إن استطعت و إلاّ فأوم إیماء و اجعل سجودک أحفص من رکوعک»[4] (در صورت امکان بر زمین سجده کن و اگر برایت ممکن نیست، اشاره کن. طوری که سجده‌ات کمی پایین‌تر از رکوعت باشد).

--------------------------------------
1.بخاری و ابوداود و احمد.
2.بخاری، ابوداود و احمد.
3.احمد و ابن ماجه با سند صحیح. ناگفته پیداست که این حکم در مورد بیماری است که با کمی زحمت می‌تواند ایستاده نماز بخواند برای چنین بیماری، ایستادن بهتر و نشستن نیز جایز است (فتح الباری، 2/468).
4.طبرانی و بیهقی (الصحیحة، 323).از رسول خدا ص در مورد نماز خواندن در کشتی، سؤال شد؟ فرمود: «صلّ فیها قائماً إلاّ أن تخاف الغرق»[1] (ایستاده نماز بخوان مگر اینکه خطر غرق شدن وجود داشته باشد).
پیامبر اکرم ص بعد از اینکه پا به سن گذاشت و وَزین شد، هنگام خواندن نماز، بر ستونی تکیه می‌کرد[2].

--------------------------------------
1.دارقطنی و حاکم. و حاکم آن را صحیح دانسته است و ذهبی با او موافقت نموده است. این حکم، نیز شامل نماز خواندن در هواپیما می‌شود.
2.ابوداود و حاکم و ذهبی و حاکم آن را صحیح دانسته‌اند (الصحیح، 319).رسو‌ل‌الله ص شب‌ها را با نمازهای طولانی در حال قیام و یا نشسته سپری می‌نمود. نمازهایی را که ایستاده می‌خواند رکوع آنها را نیز ایستاده انجام می‌داد و نمازهای را که نشسته می‌خواند آنها را نیز نشسته ادا می‌کرد[1].
گاهی پیش می‌آمد که رسول‌الله ص  نماز را نشسته شروع می‌کرد و همین که حدود سی یا چهل آیه به پایان قرائتش باقی می‌ماند برمی‌خاست و بقیه نماز را ایستاده می‌خواند سپس به رکوع و سجده می‌رفت. و در رکعت بعدی نیز همان روش رکعت قبل را در پیش می‌گرفت[2].
رسول‌الله ص در اواخر عمر، یعنی حدود یک سال قبل از وفات، سنن و نوافل را نشسته می‌خواند[3]. و احیاناً چهار زانو می‌نشست[4].

--------------------------------------
1.مسلم و ابوداود.
2.بخاری و مسلم.
3.مسلم و بخاری.
4.نسائی، ابن خزیمه و حاکم.رسول‌الله ص گاهی با کفش و گاهی بدون کفش، نماز می‌خواند[1]. و این عمل را برای امتش مباح قرار داد و فرمود: «إذا صلّی أحدکم فلیلبس نعلیه أو لیخلعها بین رجلیه و لایؤذی بهما غیره»[2]. (هنگامی که یکی از شما به نماز می‌ایستند، کفش‌هایش را پوشیده (بگذارد) و یا دربیاورد و میان پاهای خودش قرار دهد و با گذاشتن کفش‌هایتان کنار دیگران، برای آنها ایجاد مزاحمت نکنید).
گاهی با تأکید، دستور به پوشیدن کفش‌ها می‌داد و می‌فرمود: «خالفوا الیهود فإنّهم لایصلّون فی نعالهم و لاخفافهم»[3] (با یهود مخالفت کنید زیرا آنها با کفش و موزه نماز نمی‌خوانند (شما بخوانید).
یک بار رسول‌الله ص نماز را با کفش‌هایش شروع نمود ولی در اثنای نماز، آنها را درآورد و همچنان به نماز ادامه داد. ابوسعید خدری رضی الله عنه چنین روایت می‌کند: روزی پشت سر رسول‌الله ص نماز می‌خواندیم ایشان در اثنای نماز، کفش‌هایش را درآورد و به کناری نهاد. ما نیز به پیروی از آن حضرت ص کفش‌هایمان را درآوردیم. پس از نماز، رسول‌الله ص فرمود: چرا شما کفش‌هایتان را درآورید؟ گفتیم : چون شما کفش‌هایتان را درآوردید. رسول‌الله ص فرمود: جبرئیل به من اطلاع داد که کفش‌هایت ناپاک است. سپس افزود: هر گاه یکی از شما وارد مسجد شد، به کفش‌هایش بنگرد اگر در آنها نجاستی مشاهده کرد آن را پاک کرد و سپس با آنها نماز بخواند[4].
گاهی که رسول‌الله ص کفش‌هایش را برای ادای نماز، بیرون می‌آورد معمولاً آنها را سمت چپ خویش می‌گذاشت[5]. و در این مورد به دیگران نیز می‌فرمود: هیچ‌گاه کفش‌هایتان را سمت راست یا سمت چپ خویش، نگذارید مگر اینکه سمت چپ، در کنارتان کسی نباشد. (بهتر است) آنها را در میان پاهایتان بگذارید[6].

--------------------------------------
1.ابوداود و ابن ماجه. امام طحاوی این حدیث را جزء احادیث متواتر ذکر فرموده است.
2.مسلم و احمد.
3.ابوداود و به تصحیح حاکم و تأیید ذهبی.
4.ابوداود، ابن خزیمه و حاکم. با تصحیح حاکم و با تأیید ذهبی و نووی (ارواء الغلیل، 284).
5.ابوداود، نسائی و ابن خزیمه با سند صحیح.
6.ابوداود، ابن خزیمه و حاکم. گذاشتن کفش‌ها میان پاها در آن زمان به سبب کم حجم بودنشان مشکل نبوده است اما امروزه چنین عملی به علت حجم کفش‌ها دشوار است. والله اعلم (مترجم).یک بار رسول‌الله ص روی منبر[1] نماز خواند (تا چگونگی خواندن نماز را به مسلمانان، بیاموزد) و کیفیت آن بدین صورت بود که ابتدا، روی منبر قرار گرفت و تکبیر گفت، مردم نیز تکبیر گفتند و اقتدا نمودند، سپس همان جا به رکوع رفت و بعد از اینکه سر از رکوع برداشت، (از منبر) پایین آمد و سجده نمود، آنگاه (برای رکعت دوم، به منبر) برگشت و در این رکعت نیز همان روش رکعت اول را در پیش گرفت تا اینکه نماز را به اتمام رساند سپس خطاب به مردم فرمود: «یا أیّها النّاس! إنّی صنعت هذا لتأتمّوا بی و لتعلموا صلاتی»[2] (ای مردم! من چنین کردم تا شما به من اقتدا نموده و شیوه نماز مرا بیاموزید).

--------------------------------------
1.در روایتی آمده است که منبر رسول‌الله ص دارای سه پله بود. بنابراین روش مسنون در منبر این ب