م:
علماء دراین مورد بر سه قول هستند: دسته ای که آن راحرام می دانند وعلت آن را شباهت آن به طعام می دانند وگفته اند که نباید با طعام استنجاء نمود. دسته ای آن را مکروه دانسته اند و دسته ای دیگر آن را حرام نمی دانند.(15) 

حکم انتقال آب زمزم به سرزمینهای دیگربه قصد تبرک:
علماء برجایز بودن انتقال آب زمزم به تمامی نقاط و سرزمینهای دیگر جهت تبرک به آن ،اتفاق نظر دارند.علت جواز آن هم حدیثی است از ام المونین عایشه(رض)که وی آب زمزم را با خود حمل می کرد و می گفت: پیامبر صلی الله علیه و سلم نیزهمین کار را می کردند.(16) 
ابن تیمیه رحمه الله می گوید: جایز است هرکس مقداری ازآب زمزم را با خود به جایی دیگر حمل کند زیرا که سلف صالح چنین کرده اند.(17) 
------------------------------------------------
1) ا لتبرک انواعه واحکامه صفحه 279.
2) طبرانی درمعجم الکبیر 11/98.
3) بخارى:349.
4) محمود بن احمد بن موسی ابو محمد بدر الدین العینی حنفی، محدث از حمله کتاب او:عندةالقاری شرح صحیح بخاری متوفی 855 قمری.(شذرات الذهب 7/286).
5) عمدة القاری 9/277.
6) مسلم 4/1922.
7) النهایه لابی الأثیر 3/125.
8) مسند امام  احمد 1/391.
9) مستدرک حاکم 1/473.
10) مسند امام احمد 1/76.
11) محمد بن اسحاق بن العباس الفاکهی ،مورخ و صاحب کتاب "اخبار مکه"متوفی 272 قمری.(کشف الظنون 1/306).
12) اخبارمکه فاکهی 2/48.
13) مجموع الفتاوی ابن تیمیه 12/600.
14) مصنف عبدالرزاق 5/114.
15) تبرک انواعه واحکامه ص 292.
16) ترمذی 3/295 حدیث حسن وغریب است.
17) رسائل الکبری ابن تیمیه 2/1413.<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:58.txt">الف) سحری خوردن درهنگام روزه داری:</a><a class="text" href="w:text:59.txt">ب)خوردن غذا به صورت جمع:</a><a class="text" href="w:text:60.txt">ج)گفتن "بسم الله" هنگام غذا خوردن:</a><a class="text" href="w:text:61.txt">د)شروع به غذا خوردن از کناره ظرف:</a><a class="text" href="w:text:62.txt">ذ) صداقت در معامله:</a></body></html> به آن سحری می گویند زیرا موقع سحر صورت می گیرد وزمان آن آخر شب و قبل ازصبح است .برای شخص روزه دارمستحب است که سحری خورد. زیرا پیامبر(ص) می فرماید: «تَسَحَّرُوا فَإِنَّ فِي السَّحُورِ بَرَكَةً»(1) .
یعنی: : «سحري بخوريد زيرا در خوردن سحري، خير و بركت نهفته است».
 و فرموده اند:« فصل ما بین صیامنا وصیام اهل الکتاب أکله السحر»(2)  یعنی: خوردن سحری، فرق بین روزه ما و روزه اهل کتاب است.بنابراین در سحری خوردن مخالفتی با اهل کتاب وجود دارد.
و ازجمله فضایل دیگر سحری ،صلوات خداوند و ملائکه برآن کسانی است که سحری می خورند. ابوسعید خدری (رض)می گوید که پیامبر(ص) فرمودند:« السحور أکلة برکة، فلا تدعوه، ولو أن یرجع أحدکم جرعه من ماء، فإن الله و الملائکته یصلون علی المتسحرین.»(3)  یعنی: غذای سحری برکت است.پس آنرا ترک نکنید ولو اگر با نوشیدن جرعه ای از آب برگردد،زیرا الله و ملائکه بر شخصی که سحری می خورد سلام می فرستند.
-------------------------------------------
1) بخاری 1923- مسلم 2/770.
2) مسلم 2/771.
3) مسند امام احمد 3/12. از وحشی بن حرب(رض)روایت شده است که اصحاب پیامبر(ص) گفتند: « ای فرستاده خدا ما غذا می خوریم ولی سیرنمی شویم پیامبر(ص) فرمودند: حتما شما به صورت تنها غذا می خورید؟ جواب دادند: آری. پیامبر(ص) فرمود:« فأجتمعو علی طعامکم وذکروا اسم الله علیه یبارک لکم فیه.»(1)  یعنی: برغذایتان اجتماع کنید ( بصورت جمعی غذا بخورید) و هنگام غذا خوردن اسم خدا را برزبان بیاورید تا خداوند برکتی درآن برایتان قراردهد.
 وهمچنین درصحیحین از ابوهریره(رض)روایت شده است که پیامبر(ص) فرمودند:«طَعَامُ الاثْنَيْنِ كَافِي الثَّلاثَةِ، وَطَعَامُ الثَّلاثَةِ كَافِي الأَرْبَعَةِ».(2) 
ترجمه:«غذاي دو نفر براي سه نفر, و غذاي سه نفر براي چهار نفر,كافي است».
 به همین دلیل بعضی ازعلما غذا خوردن به صورت جمعی را مستحب دانسته اند و گفته اند که بهتراست که شخص به تنهایی غذا نخورد.(3)  
----------------------------------------------
1) سنن ابوداوود 4/138.
2) بخارى:5392 و مسلم 3/16030.
3) فتح الباری 9/535 با اختصار.تبرک یک واژه عربی است.ابتدا معنی آن در زبان عربی و سپس معنای آن را در اصطلاح شرع که بیشتر مد نظر ماست،می آوریم.
-  تبرک در زبان عرب:
تبرک مصدر تبرک، یتبرک، تبرکا، می باشد و به معنای طلب خیر است. و تبرک جستن به شیئی یعنی طلب نمودن خیر و نیکی به واسطه آن شیء. 
- در اصطلاح شرع :
 تبرک یعنی خواهان و طالب رسیدن به خیر و سعادت،بگونه ای که الله تعالی در کتاب روشنگرش و در سنت رسول الله (ص)، آنرا برای مومنان تشریع فرموده است. همچنان که درحدیث گذشته به آن اشاره شد بسم الله گفتن هنگام غذا خوردن باعث برکت درآن غذا می شود:
پیامبر(ص) فرمود:« فأجتمعو علی طعامکم وذکروا اسم الله علیه یبارک لکم فیه.»(1)  یعنی: برغذایتان اجتماع کنید( بصورت جمعی غذا بخورید) و هنگام غذا خوردن اسم خدا را بر زبان بیاورید تا خداوند برکتی درآن برایتان قراردهد.
---------------------------------------------
1) سنن ابوداوود 4/138. از ابن عباس(رض)روایت شده است که پیامبر(ص) فرمودند:« البرکة تنزل فی وسط الطعام فکلوا من حافیته، ولا تأکلوا من وسطه »(1)  یعنی: برکت بر وسط (ظرف) غذا نازل می شود، پس ازکناره های ظرف شروع به خوردن کنید واز وسط آن نخورید. 
این حدیث، ارشادی از پیامبر(ص) برای تمامی مسلمانان است در خصوص آداب غذا خوردن، که غذا خوردن را از کناره های ظرف شروع کنند تا برکت آن طولانی ترشده و این آداب برای هر کسی است که تنها یا جمعی غذا می خورد.(2)  
--------------------------------------------
1) ترمذی 4/260 وآن را صحیح دانسته است.
2) تبرک انواعه واحکامه صفحه 302."خصوصیات پسندیده دراخلاق و آداب" باعث جلب برکت خواهد شد.
 و از خصوصیات نیکو می توان به مورد زیراشاره کرد:
ذ) صداقت در معامله:
درصحیحین ازحکیم بن عظام(رض)روایت شده است که پیامبر(ص) فرمودند: «الْبَيِّعَانِ بِالْخِيَارِ مَا لَمْ يَتَفَرَّقَا». أَوْ قَالَ: «حَتَّى يَتَفَرَّقَا، فَإِنْ صَدَقَا وَبَيَّنَا بُورِكَ لَهُمَا فِي بَيْعِهِمَا، وَإِنْ كَتَمَا وَكَذَبَا مُحِقَتْ بَرَكَةُ بَيْعِهِمَا».(1) 
ترجمه: از حكيم بن حزام(رض) روايت است كه رسول ‏الله(ص) فرمود: « فروشنده و خريدار تا زماني كه از هم جدا نشده‏اند، اختيار فسخ معامله را دارند». و افزود كه: «اگر آنها راست بگويند و عيب كالا را بيان كنند، در معامله آنان، خير و بركت بوجود خواهد آمد، و اگر عيب كالا را پنهان كنند و دروغ بگويند، برکت از معامله آنها ازبین می رود(معامله بي بركت خواهد شد)». المحق به معنی نقصان وازبین رفتن است وبه معنی رفتن کل شیء است طوری که اثری ازآن نماند.(2) 
 امام نووی رحمه الله می گوید:" منظور از این فرموده پیامبر(ص):« فَإِنْ صَدَقَا وَبَيَّنَا » یعنی آنچه که در مورد عیب و نقص و مانند آن، لازم است تا برای طرف معامله بیان شود، باید گفت."(3)  
 سوگند دروغ درمعامله باعث ازبین رفتن برکت آن خواهد شد؛ پیامبر(ص) می فرماید:«الْحَلِفُ مُنَفِّقَةٌ لِلسِّلْعَةِ مُمْحِقَةٌ لِلْبَرَكَةِ».(4) 
ترجمه:«سوگند دروغ، باعث (گرمي بازار و) فروش كالا مي شود ولي خير 