 است:
مريم از يك نسبت عيسي عزيز
نــور  چشــم رحمـة للعـالمين
آنـكه جـان در پيكر گيتي دميد
پـادشــاه و كلبـه‌اي، ايـوان او
مــادر آن مـركز پرگـار عشق
آن يـكي شـمـع شبستان حـرم
تا نـشيـند آتش پيـكار و كيـن
وان دگـر مـولاي ابــرار جهـان
در نواي زندگي‌ سـوز از حسين
سيــرت فــرزندهـا از امهــات
مـزرع تـسلـيم را حاصـل بتـول
بهرمحتاجي دلش آنگونه سوخت
نـوري و هـم آتشي فرمانـبـرش
آن ادب پـرورده‌ي صـبر و رضا
گــريه‌هاي او ز بـالـين نــيـاز
اشـك او برچيد جبريل از زمين
رشـته‌ي آيين حق زنجيـر پاست
ورنــه گــرد تربـتش گرديدمي		از سه نسبت حضرت زهرا عزيز
آن  امـام اولـيـــن  و آخــرين
روزگــار تــازه آييــن   آفريد
يك حسام و يك زره سامان او
مــادر آن كاروان‌سـالار عشـق
حــافظ جـمـعـيت خيــر الامـم
پشـت پا زد بر سـر تاج و نگين
قــوت بازوي احـرار جـهـــان
اهـل حـق حريت‌آموز از حسين
جــوهر صـدق و صـفا از امهات
مـادران را اسـوه‌ي كامـل بتـول
با يهـودي چـادر خود را فروخت
گم رضايش در رضـاي شوهرش
آسيــاگردان و لـب‌ قـرآن‌ســرا
گــوهر افـشاندي بدامـان نمـاز
همچو شبنم ريخت برعرش برين
پاس فرمان جناب مصطفي است
سجــده‌ها بر خاك او پاشيدمي!

من، به ارتباط خوب حسن بن علي(رض) و معاويه(رض) پس از برقراري صلح و واپسين روزهاي حيات آن امام بزرگوار پرداخته و فرازي از وصايا و رهنمودهايش به حسين(رض) را آورده‌ام و پس از آن به ميزان تدبر و تفكر حسن(رض) در ملكوت و قدرت الهي اشاره كرده و از شهادت و خاكسپاري او در قبرستان بقيع سخن گفته‌ام.
سيرت حسن بن علي(رض) براي ما اهميت برخورداريِ رهبر از آينده‌نگري را روشن‌تر مي‌سازد تا بتواند با كمك و عنايت الهي راه آينده‌اي نيك را بپيمايد. حسن(رض) از نگرشي عميق و اصلاحي نسبت به مسايل و نيز قدرت اجرايي بالايي برخوردار بود و فقه و شناخت دقيقي براي اولويت‌بندي مسايل مختلف و درجه‌بندي آنها از خلال شناخت امكانات، موانع، شرايط، خاستگاه‌ها و دستاوردها و نيز چگونگي رويارويي و تعامل با انواع چالش‌ها داشت. از اين رو برايمان، فقه و بينش روشني در پهنه‌ي اختلاف و همچنين شناخت مصالح و آسيب‌هاي اجتماعي به جاي نهاد و برنامه‌اي روشن در عرصه‌ي مفاهيم و برنامه‌هاي ديني و چگونگي برخورد با چالش‌ها و مشكلات و چيرگي بر هواها و خواسته‌هاي نفس، فراروي ما قرار داد. بنابراين كارداران مسلمانان، احزاب و گروه‌هاي فعال، مؤسسات و نهادهاي مختلف، جنبش‌هاي اسلامي و تمام جمعيت‌ها و انجمن‌هاي جهان اسلام، به‌شدت نيازمند بازنگري و بررسي سيرت حسن بن علي(رض) هستند تا بتوانند با الگوبرداري از آن، شكاف‌هاي موجود در ميان خود را از ميان بردارند و بيش از هر زماني با هم در راستاي اهداف والاي اسلامي، هماهنگ و همسو شوند و از درگيري‌هاي نابجا جلوگيري كنند تا جان و مال و توان امت، در مسير حق، متحد و يكپارچه گردد. خلاصه اينكه حسن(رض) يكي از خلفاي راشدين است كه رسول اكرم(ص) ما را به الگوبرداري از سيرتش رهنمون شده و فرموده است: (عَلَيكُم بِسُنَّتِي و سُنَّةِ الْخُلَفَاءِ الرَّاشِدِينَ المَهديينَ مِنْ بَعْدِي)(13)  يعني: «سنت من و سنت خلفاي راشدين و هدايت‌يافته‌ي پس از من را بر خود لازم بگيريد».
چه بسا هر پژوهشگري از ضعف و نارسايي موجود در مورد شناخت سيرت امام حسن(رض) در حافظه‌ي امت شگفت‌زده مي‌شود؛ همچنانكه از نقص و كمبود فقه و برنامه‌ي اصلاحي حسن مجتبي(رض) در فرهنگ ما، مات و مبهوت مي‌گردد. خيزش و تكاپوي هر امتي، يكي از عوامل موفقيت آن امت است. در اين راستا هيچ امتي نمي‌تواند نسبت به گذشته‌اش بي‌تفاوت باشد و از اين رو بايد گذشته‌اش را در خدمت زمان حالش درآورد و بر اساس آموزه‌ها و عبرت‌هاي گذشته و موفقيت‌هاي كنونيش براي آينده برنامه‌ريزي نمايد. تاريخ، حافظه‌ي امت مي‌باشد و تجربه‌هاي زيادي را در خود جاي داده است؛ به عبارتي تاريخ، يادآور رويكردهاي نمايان و حتي مبهم زندگاني امت و نيز خزانه‌ي ارزش‌ها و يادگارهايش مي‌باشد و پايه و اساس نمادهايي است كه در گذر زمان، نمايان و هويدا گشته و سيمايي به يادماندني و ارزشمند از گذشته‌ي امت را براي هميشه‌ي تاريخ به تصوير كشيده است. رسول‌خدا(ص) و همچنين خلفاي راشدين، چنان سيرت و تاريخ ارزشمند و عظيمي از خود به يادگار گذاشته‌اند كه شناخت عميق و دقيق آن، مفيد و آموزنده مي‌باشد؛ اين امت نيز از تاريخي درخشان برخوردار است كه به مراتب بر تاريخ ساير ملت‌ها و اقوام، برتري وصف‌ناپذيري دارد؛ از اين رو بايد از اين تاريخ درخشان، كمال استفاده را بنماييم و درس‌ها و نكات آموزنده و مفيد و شيوه‌هاي درست را از آن، درآوريم و آن را مبناي يك زندگاني صحيح قرار دهيم و با الهام از داستان‌هاي قرآن، رهنمودهاي نبوي و آموزه‌هاي تاريخي، دورنمايي روشن، همه‌جانبه و متناسب با واقعيت‌هاي كنوني امت، فراروي مسلمانان قرار دهيم تا نقش سرآمد و مؤثرش را در عرصه‌ي روشن‌گري و هدايت مردم ايفا نمايد و اين نكته را بيش از پيش در آينده‌ي امت اسلامي نمايان كند كه پيام اسلام، جاودانه و هميشگي است. ما، بايد پيش از آنكه از بابت كاستي‌ها و مشكلات خود تا درازمدت بگرييم و با چالش‌هاي جدي مواجه شويم، مسايل و واقعيت‌هاي خويش را با ديدگان باز بررسي نماييم.
بنده تا آنجا كه توانسته‌ام، ابعاد گوناگون شخصيت اميرالمؤمنين حسن مجتبي(رض) را روشن نموده ام؛ چراكه زندگاني آن بزرگوار، صفحه‌ي درخشاني از تاريخ اين امت است و خودِ او نيز يكي از پيشواياني است كه مردم در زندگي خويش، رهنمودها، گفته‌ها و كرده‌هايشان را ملاك عمل قرار مي‌دهند. سيرت حسن بن علي(رض) از قوي‌ترين مصادر ايماني است كه عاطفه و احساس درست اسلامي به همراه فهم و شناخت صحيح از دين را به ارمغان مي‌آورد. بنابراين مي‌توانيم با بهره‌گيري از سيرت حسن مجتبي(رض) به بينش درستي در فرهنگ اختلاف و همچنين درك مصالح و آسيب‌هاي اجتماعي در عرصه‌ي مفاهيم و برنامه‌هاي ديني و چگونگي برخورد با چالش‌ها و مشكلات و چيرگي بر هواها و خواسته‌هاي نفساني دست يابيم و چگونه زيستن بر اساس آموزه‌هاي قرآن و رهنمودهاي نبوي و اقتدا به رسول‌خدا(ص) را بياموزيم تا بدين‌سان تمام حركت‌ها و گام‌هاي ما در راه خدا، با شناختي عميق و برخاسته از اقوال و افعال پيامبر اكرم(ص) و اثرگذاري آن در حيات و خيزش امت در جهت ايفاي نقش سازنده‌اش باشد. از اين رو كوشيده‌ام تا پژوهش من، در زمينه‌ي سيرت، بدور از اشتباه باشد؛ البته ادعا نمي‌كنم كه كارم، هيچ نقص و كمبودي ندارد. به هر حال من تنها به رضاي خداي متعال و به اميد اجر و پاداش او، اين عمل را انجام دادم و به توفيق و ياري او بود كه اين پژوهش را به پايان رساندم. از خداي متعال مي‌خواهم كه اين اثر را بپذيرد و آن را براي همگان مفيد و سودمند بگرداند.
مجموعه‌ي تحليل و برر