 صحیح بخاری، کتاب فضائل أصحاب النبی (حدیث : 3700).
3) الخلفاء الراشدون، الخالدی، 156 – 107.
4) صحیح البخاری، کتاب الأحکام (حدیث : 7207).
5) شهید الدار، ص 37.
6) صحیح البخاری، کتاب الأحکام (حدیث : 7207).
7) التمهید و البیان، ص 26.
8) عثمان بن عفّان، صادق عرجون، 70 – 71.
9) سِیَر أعلام النُبَلاء (1/86).
10) دراسات فی عهد النبوة و الخلافة الراشدة، ص 278.<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:90.txt">مقدمه</a><a class="text" href="w:text:91.txt">1ـ متهم نمودن صحابه(رض) به اِعمال تبعیض در امر تعیین خلیفه</a><a class="text" href="w:text:92.txt">2ـ حزب بنی‌امیّه و حزب بنی‌هاشم</a><a class="text" href="w:text:93.txt">3ـ سخنانی که به دروغ به علی بن ابی طالب(رض) نسبت داده‌اند</a></body></html>بنا بر قول صحيح، حسن(رض) در رمضان سال سوم هجري به دنيا آمد و به قولي در ماه شعبان به دنيا آمده‌ است. برخي هم گفته‌اند كه پس از آن زاده شده است. ليث بن سعد مي‌گويد: فاطمه رضي الله عنها، حسن بن علي(رض) را در رمضان سال سوم هجري و حسين بن علي(رض) را در شعبان سال چهارم هجري به دنيا آورد.(1)  احمد بن عبدالله بن عبدالرحيم برقي مي‌گويد: حسن(رض) در نيمه‌ي ماه رمضان سال سوم هجري به دنيا آمد.(2)  ابن سعد نيز در طبقاتش، ولادت حسن(رض) را در همين تاريخ دانسته است.(3)  علي بن ابي‌طالب(رض) مي‌گويد: زماني كه حسن(رض) به دنيا آمد، نامش را حرب گذاشتم؛ رسول اكرم(ص) تشريف آورد و فرمود: «فرزندم را به من نشان دهيد؛ نامش را چه گذاشته‌ايد؟» گفتيم: حرب. فرمود: «نه، بلكه او حسن است». زماني كه حسين(رض) به دنيا آمد، نامش را حرب گذاشتم؛ رسول اكرم(ص) تشريف آورد و فرمود: «فرزندم را به من نشان دهيد؛ نامش را چه گذاشته‌ايد؟» گفتيم: حرب. فرمود: «نه، بلكه او حسين است». زماني كه فرزند سوم به دنيا آمد، نامش را حرب گذاشتم؛ رسول اكرم(ص) تشريف آورد و فرمود: «فرزندم را به من نشان دهيد؛ نامش را چه گذاشته‌ايد؟» گفتيم: حرب. فرمود: «نه، بلكه او محسّن است» و سپس افزود: «من آنها را همانند فرزندان هارون(ع) نامگذاري كردم كه نامشان، شبر، شبير و مشبّر بود».(4)  رسول‌الله(ص) به قدوم اين مولود نو‌رسيده خيلي شادمان گشت و مردم، براي عرض تبريك، نزد پدر و مادرش مي‌رفتند. سلف صالح(رض) عادت داشتند كه با تولد هر كودكي براي عرض تبريك نزد خانواده‌اش مي‌رفتند. حسن بصري رحمه‌الله تولد ‌نوزاد را بدين ترتيب تبريك مي‌گفت: (بورك لك في الموهوب و شكرت الواهب، ورزقت برّه و بلغ أشده). يعني: «فرزندي كه به تو داده شده، مبارك و خجسته باشد و شكر خدا را به‌جاي آوري و فرزندت به رشد و كمال برسد».
احكام و آداب نامگذاري نوزاد
ملاحظه مي‌كنيم كه رسول اكرم(ص) هنگام نامگذاري حسن و حسين رضي الله عنهما از نامهاي دوره‌ي جاهليت و يا از نامهايي كه معنا و مفهوم جنگ و خونريزي را در خود داشت، دوري فرمود و براي آنها نامهاي نيكي انتخاب كرد كه معاني و مفاهيم خوب و ارزشمندي دارد.(5) 
رسول اكرم(ص) لقب سيد را بر نوه‌اش حسن(رض) نهاده و فرموده است: (إن ابني هذا سيد و لعل الله أن يصلح به بين فئتين من المسلمين)(6)  يعني: «اين فرزندم، سيد و آقاست و خداوند، او را سبب صلح و سازش دو گروه از مسلمانان قرار خواهد داد». از رهنمود رسول‌الله(ص) به يك نكته‌ي بسيار مهم پي مي‌بريم و آن، اينكه بايد نامهاي خوب و زيبايي براي فرزندانمان انتخاب كنيم. اين در واقع رهنمودي براي همه‌ي پدران و مادران است تا اسمي خوب از لحاظ تلفظ و معنا براي فرزندانشان در قالب شريعت و زبان عربي انتخاب نمايند؛ به گونه‌اي كه تلفظ آن اسم، بر زبان آسان باشد و معنا و مفهوم خوبي در خود داشته و بدور از هر آن چيزي باشد كه شريعت، حكم حرمت يا كراهت آن را داده است. براي اين منظور بايد از شخص آگاهي مشورت گرفت تا انتخاب اسم براي فرزند از هر لحاظ خوب و پسنديده صورت گيرد. زيرا يكي از حقوق فرزند، اين است كه پدرش، براي او مادر نيكي انتخاب نمايد و برايش اسم خوبي برگزيند و ادب و تربيت نيكويي براي وي به ارث بگذارد.
علما، رعايت موارد زير را در نامگذاري فرزندان مستحب و جايز دانسته‌اند:
1ـ مستحب بودن نامگذاري فرزندان به نامهاي عبدالله و عبدالرحمن. رسول اكرم(ص) فرموده است: (إن أحب أسمائكم إلي الله: عبدالله و عبدالرحمن).(7)  يعني: «محبوبترين نامهاي شما در نزد خداي متعال، عبدالله و عبدالرحمن است».
اين دو اسم، مشتمل بر صفات عبوديت و بندگي است و خداي متعال در قرآن كريم به صورت تركيب اضافي، اين اسمها را آورده است. به عبارتي در قرآن كريم لفظ عبد در كنار دو اسم نيكوي خداوند يعني الله و الرحمن آمده است:
•	آيه‌ي 19 سوره‌ي جن:
(وَأَنَّهُ لَمَّا قَامَ عَبْدُ اللَّهِ يَدْعُوهُ کَادُوا يَکُونُونَ عَلَيْهِ لِبَدًا)
•	و آيه‌ي 63 سوره‌ي فرقان:
(وَعِبَادُ الرَّحْمَنِ).
همچنين خداي متعال، دو نام نيكش يعني الله و الرحمن را در آيه‌ي 110 سوره‌ي اسراء با هم آورده و فرموده است:
(قُلِ ادْعُواْ اللّهَ أَوِ ادْعُواْ الرَّحْمَنَ أَيًّا مَّا تَدْعُواْ فَلَهُ الأَسْمَاءُ الْحُسْنَى) «بگو: (خدا را) با (نداي يا) الله و يا رحمان، به كمك بطلبيد؛ خدا را به هر كدام (از اسماي حسني كه) بخوانيد، (مانعي ندارد و خداوند،) داراي نامهاي نيكوست».
رسول خدا(ص) نام پسرعمويش را عبدالله نهاد. نام حدود سيصد نفر از صحابه نيز عبدالله بوده‌ است و اولين فرزندي كه از مهاجران بعد از هجرت به مدينه به دنيا آمد، فرزند زبير بود كه نامش را عبدالله گذاشتند.(8) 
2ـ گذاشتن نامهاي پيامبران بر فرزندان؛ چراكه پيامبران الهي، برترين انسانها هستند و اخلاقشان، بهترين اخلاقها و رفتارشان، پاكترين رفتارها بوده است و نهادن نام آنها بر فرزندان، باعث مي‌شود كه انسان به ياد آنها و ويژگي‌هاي نيكشان بيفتد. علما بر جواز نامگذاري فرزندان به نام پيامبران اجماع كرده‌اند. رسول اكرم(ص) نام يكي از پسرانش را ابراهيم نهاد. بهترين اسم، از ميان نامهاي پيامبران، نام پيامبر بزرگوار اسلام محمد مصطفي(ص) است.(9) 
3ـ نامگذاري فرزندان به نام يكي از اصحاب رسول‌الله(ص) و يا ساير صلحا. در اين باره مي‌توان زبير بن عوام(رض) را الگو قرار داد كه نام نه تن از شهداي بدر را بر فرزندانش نهاد و آنها عبارتند از: عبدالله، منذر، عروه، حمزه، جعفر، مصعب، عبيده و خالد.
4ـ نامگذاري فرزند بر اساس يكي از ويژگي‌هاي واقعي او؛ در اين باره بايد شرايط و آداب خاصي را رعايت كرد. لذا اگر صفتي شرعي در شخصي وجود داشته باشد، مي‌توان وي را بر اساس آن صفت، نامگذاري كرد. البته چنين نامي بايد هم از لحاظ ساختار و معناي زباني و هم از لحاظ شرعي، خوب و پسنديده باشد. لذا در اين چارچوب نمي‌توان اسمي انتخاب كرد كه با شرط مذكور مطابقت ندارد؛ بلكه بايد اسمي كه بر اين اساس انتخاب مي‌شود، هم انگيزه‌ي واقعي و راستيني داشته باشد و هم درست و شرعي باشد. چنانچه اين مسأله از عملكرد رسول‌خدا(ص) ثابت شده است.
بر اساس دلايل شرعي، نامگذاري فرزند به هر يك از صورت‌هاي زي