کج‌فهمی‌های مسلمانان گردید، اما قربانیان حقیقی این نامه‌ها و شایعات، خود اسلام، تاریخ آن و نسل‌هایی هستند که فریب این روایات نادرست و ساختگی را خورده‌اند. اما دیگر امروز نباید اسیر و دربند این تاریخ مشکوک شد؛ بلکه باید دست بکار شد و تاریخ واقعی و بدور از کینه‌ها و هوا و هوس دشمنان اسلام و مسلمانان را یافت. باید با تحقیق و کاوش دقیق به مطالعه و بررسی این تاریخ پرداخت تا بار دیگر، همچون پیشینیان، زبان و دست خود را به تهمت‌ها و دروغ‌هایی نیالاییم که بناحق، در مورد بزرگ‌مردان پاک‌‌سیرت تاریخ اسلام، جعل شده‌ است.(18) 
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) دراسات في عهد النبوة و الخلافة الراشدة، ص401.
2) دراسات في عهد النبوة و الخلافة الراشدة، ص402.
3) السنة، الخَلّال (1/325).
4) العقیدة فی أهل البیت بین الإفراط و التفریط، ص 227.
5) تاریخ دمشق؛ ترجمة عثمان، ص 328. تاریخ خلیفه، ص 169.
6) فتنۀ مقتل عثمان (1/129).
7) فتنۀ مقتل عثمان (1/129).
8) فتنۀ مقتل عثمان (1/129).
9) تاریخ الطبری (5/379).
10) فتنه مقتل عثمان (1/132). البدایة و النهایة (7/191).
11) تاریخ الطبری (5/359).
12) تاریخ الطبری (5/359).
13) عثمان بن عفان الخلیفة الشاکر الصابر، ص 227.
14) تحقیق مواقف الصحابۀ (1/344).
15) تحقیق مواقف الصحابة (1/335).
16) البدایة و النهایة (7/175).
17) تحقیق مواقف الصحابة (1/335).
18) عثمان بن عفان الخلیفة الشاکر الصابر، ص 228.محاصره‌ي خانه‌ي عثمان(رض) آن‌چنان شدت يافت كه ديگر نمي‌توانست در نمازهاي جماعت حاضر شود؛ البته عثمان(رض) بنا به توصيه‌اي كه رسول‌خدا(ص) به او نموده بود، راه صبر و شكيبايي را در پيش گرفت و با ايمان راسخ و استواري كه داشت، كوشيد تا راه حلي براي اين مشكل بيابد؛ چنانچه پيرامون حرمت كشتن مسلمان سخنراني كرد و در خطابه‌اي ديگر، به بيان فضايل و سوابق خويش در اسلام پرداخت و بدين سان با زبان حال بيان نمود كه آيا امكان دارد با وجود آن‌همه فضايل و پيشينه‌ي درخشان در اسلام و خدمات ارزنده به اسلام و مسلمانان، چشم طمع به دنيا بدوزد و آن را بر آخرت ترجيح دهد؟ آري! عثمان(رض) اين حقيقت را روشن ساخت كه به هيچ عنوان چنين پنداري درباره‌اش عاقلانه نيست كه با وجود علم به پيامدهاي خيانت، در اموال عمومي خيانت نمايد و رعايت مال و جان مسلمانان را نكند. چراكه رشد و تربيت فكري او، زير نظر مستقيم رسول‌خدا(ص) صورت گرفته بود و يكي از بزرگان و سرآمدان صحابه(رض) به‌شمار مي‌رفت و به‌گواهي رسول‌خدا(ص) و بزرگان صحابه(رض)، رفتاري پيراسته و نيك داشت. بنابراين آيا چنين برخوردي با او ـ آن‌هم در دوران سالخوردگي‌اش ـ درست بود؟ به‌هر حال آشوب‌گران رعايت سن و سال و فضايل و سوابق عثمان(رض) را نكردند و عثمان(رض) را در محاصره قرار دادند و خود، نبض كار را در دست گرفتند و در آن زمان، براي مردم، امامت مي‌دادند.(1)  زماني كه صحابه(رض) به وخامت اوضاع پي بردند و دانستند كه فتنه‌گران، قصد كشتن عثمان(رض) را دارند، به آن بزرگوار پيشنهاد كردند تا به دفاع از وي بپردازند و آشوب‌گران را از مدينه بيرون كنند، اما عثمان(رض) نپذيرفت و گفت كه دوست ندارم به‌خاطر من، خوني به زمين بريزد.(2) 
بزرگان صحابه(رض)، فرزندان خويش را بدون مشورت عثمان(رض)، براي دفاع از وي فرستادند؛ حسن بن علي و عبدالله بن زبير(رض)، جزو كساني بودند كه به دفاع از عثمان(رض) برخاستند. عثمان(رض)، حسن(رض) را خيلي دوست داشت؛ بنابراين از آنجا كه نگران حسن(رض) بود و مي‌ترسيد كه آسيبي به او برسد، او را سوگند داد كه به منزلش باز گردد.(3) 
روايات صحيح، بيانگر آنست كه آن روز، پيكر مجروح حسن(رض) را به خانه‌اش منتقل كردند.(4)  البته عبدالله بن زبير، محمد بن حاطب و مروان بن حكم نيز زخمي شدند؛ حسين بن علي و ابن‌عمر(رض) هم آنان را در دفاع از عثمان(رض)، همراهي مي‌كردند.(5)  علي(رض) در آن روز، بيش از همه، از عثمان(رض) دفاع كرد و مروان بن حكم نيز بدين نكته گواهي داده است.(6)  به روايت ابن‌عساكر، جابر بن عبدالله(رض) گويد: علي(رض) به عثمان(رض) پيام داد كه پانصد مرد جنگاور با من هستند؛ اگر اجازه دهي (به همراه ايشان) به دفاع از تو برمي‌خيزم؛ زيرا تو چنان عملي انجام نداده‌اي كه سزاوار كشته شدن باشي. عثمان(رض) پاسخ داد: «خير ببيني؛ من، دوست ندارم كه به‌خاطر من خوني بر زمين بريزد».(7) 
روايات زيادي در زمينه‌ي دفاع و پشتيباني علي(رض) از عثمان(رض) در اثناي محاصره‌، نقل شده است؛ چنانچه در روايتي آمده است: فتنه‌گران، مانع از رسيدن آب به عثمان(رض) شدند، طوري كه خانواده‌اش، از تشنگي در معرض مرگ قرار گرفتند. از اين‌رو علي(رض) سه مشك آب براي عثمان(رض) فرستاد؛ البته چيزي نمانده بود كه اين مشك‌ها به او نرسد. چنانچه تعدادي از بني‌هاشم و بني‌اميه براي رساندن مشك‌ها به خانه‌ي عثمان(رض)، زخمي شدند.(8)  خلاصه اینکه فتنه، بالا گرفت و عثمان(رض) به شهادت رسيد؛ زماني كه خبر شهادت عثمان(رض) به صحابه رسيد، بيشتر آنان، در مسجد بودند؛ صحابه(رض) با شنيدن اين خبر، مات و مبهوت شدند. علي(رض) به حسن و حسين و نيز به برادرزادگانش فرمود: «عثمان(رض) چگونه به قتل رسيد، در صورتي كه شما، درب خانه‌اش نگهباني مي‌داديد؟» و آن‌گاه يك سيلي به حسن(رض) كه مجروح شده بود، نواخت و به سينه‌ي حسين(رض) زد و ابن‌زبير و ابن‌طلحه(رض) را نيز دشنام داد و ناراحت و خشمگين، به خانه‌اش بازگشت؛ وي، در آن هنگام مي‌گفت: «بارخدايا! من، در پيشگاه تو از اينكه در قتل عثمان(رض)، نقشي داشته، يا بر اين كار راضي باشم، اظهار برائت مي‌كنم».(9) 
بدين‌سان موضع علي(رض)، موضع خيرخواهانه‌اي بود كه ضمن اطاعت و حرف‌شنوي از خليفه، نقش مشاورش را نيز ايفا مي‌كرد؛ وي، در فتنه‌اي كه به شهادت عثمان(رض) منجر شد، با تمام وجود از خليفه‌ي مظلوم دفاع نمود و درصدد اصلاح و رفع شكاف موجود در ميان خليفه و شورشيان برآمد، اما اين مسأله، فراتر از توان و اراده‌ي او بود؛ چراكه مشيت الهي، بر اين بود كه اميرمؤمنان، عثمان بن عفان(رض) به مقام شهادت نايل آيد.(10) 
بر خلاف ادعای دشمنان کینه‌توز، علی(رض) بارها قتل عثمان(رض) را محکوم نمود و آشکارا بیان داشت که به هیچ شکلی در قتل او دخالت نداشته است.(11)  حاکم نیشابوری در کتاب خود، پس از ذکر حوادث فتنه بیان می‌دارد که بر خلاف ادعای اهل بدعت که می‌گویند: علی(رض) در قتل عثمان(رض) دخالت داشت، براساس روایات معتبر، او هیچ نقشی در این ماجرا نداشته است.(12) 
ابن تیمیه نیز در این رابطه می‌گوید: ...علی(رض) در قتل عثمان(رض) هیچ دخالتی نداشت؛ نه بدان دستور داد و نه به آن راضی گشت؛(13)  بلکه فرمود: «بارخدايا! من، در پيشگاه تو از اينكه در قتل عثمان(رض)، نقشي داشته، يا بر اين كار راضي باشم، اظهار برائت مي‌كنم».(14) 
تمام صحابه از هر نوع دخالت در قتل عثمان(رض) مبرا هستند و تمام سخنانی که بر خلاف این گفته شده، بی‌اساس می‌باشد. خلیفه بن خیاط در همین رابطه از عبد