اعلام کرده است که نیکی هرچند به اندازه ذره ای هم باشد، نزد وی ضایع نمی شود: « وَإِن تَکُ حَسَنَةَ یُضَعِفهَا وَیُوتِ مِن لَّدنُهُ أَجراً عَظِیمَاَ» و اگر نیکی به اندازه ذرّه ای باشد آن را چندین برابر می نماید، و از جانب خود بر آن پاداشی بزرگ می دهد.
شایسته است صدقه هایتان را به نیازمندانی بدهید که خود را در راه خدا و طاعت الهی وقف کرده اند، و در پی کار و کسب نیستند، یا توانایی کار و کسب را ندارند، و آنها خویشتن داری می نمایند، به گونه ای که هر گاه فرد نادان آنها را ببیند گمان می برد که آنان توانگراند. « لاَ يَسْأَلُونَ النَّاسَ إِلْحَافًا» و آنها اصلا از مردم چیزی نمی خواهند و اگر مجبور شوند که چیزی بخواهند، در این زمینه اصرار نمی کنند. پس این گروه از نیازمندان بهترین افراد برای گرفتن صدقات هستند، تا از این طریق نیازهایشان برطرف گردد، و به اهداف خیرشان برسند، و در مسیر خیری که در پیش گرفته اند آنها را یاریگر بوده، و پاداشی باشد بر صبر و استقامتی که دارند و توکلی که به خدا کرده اند.
با وجود این، انفاق و صدقه دادن در راههای خیر و  دادن آن به نیازمندان در هر جا که باشد خوب است و پیش خدا پاداش دارد. بنابراین خداوند متعال فرمود: « کسانی که اموال خود را شب و روز و آشکار و پنهان انفاق می کنند، خداوند آنها را در زیر سایه خود جای می دهد، آن هم در روزی که سایه ای جز سایه او وجود ندارد و خداوند خوبیها را به آنان می بخشد و غم و ترس و ناگواری ها را از آنان دور می نماید. « فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ» یعنی هرکس برحسب اعمالش نزد خداوند بزرگ پاداش می یابد. و این که به طور خاص بیان نمود پاداش آنها نزد پروردگارشان است، بر شرافت این حالت و جایگاه والای آن دلالت می نماید، همان طور که در حدیث صحیح آمده است: « إنَّ العَبدَ لَیَتَصدَّقُ بِالتَّمرَةٍ مِن کَسبٍ طَیِّب فَیَقَبَّلُهَا الجَبَّارٍ بِیَدِهِ فَیُرَبِّیَها لَأحَدِکُم کَمَا یُرَبِّی أحَدُکُم فُلُوَّةُ حَتَّی تَکُونَ مِثلَ الجَبَلِ العَظِیمِ» همانا بنده دانه خرمایی را که از کسب حلال به دست آورده است صدقه می کند، و خداوند جبار آن را با دست خودش می پذیرد، و آن را برایتان پرورش می دهد همان طور که فردی از شما کُره است خود را پرورش می دهد، و خداوند صدقه او را چنان پرورش می دهد تا اینکه مانند کوهی بزرگ می گردد.الَّذِينَ يَأْكُلُونَ الرِّبَا لاَ يَقُومُونَ إِلاَّ كَمَا يَقُومُ الَّذِي يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطَانُ مِنَ الْمَسِّ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُواْ إِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبَا وَأَحَلَّ اللّهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبَا فَمَن جَاءهُ مَوْعِظَةٌ مِّن رَّبِّهِ فَانتَهَىَ فَلَهُ مَا سَلَفَ وَأَمْرُهُ إِلَى اللّهِ وَمَنْ عَادَ فَأُوْلَـئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ ، کسانی که ربا می خورند، از قبر بر نمی خیزند مگر مانند کسی که شیزان او را دچار دیوانگی کرده است، این بدان جهت است که گفتند: « خرید و فروش صرفا مانند ربا است»، در حالی که خداوند خرید و فروش را حلال نموده و ربا راحرام کرده است، پس هرکس که اندرزی از جانب پروردگارش به  او رسیده و از رباخواری دست کشید، آنچه در گذشته به دست آورده است از آن او می باشد و کار او با خداست، و هر آن کس که به رباخواری باز گردد، پس ایشان اهل آتش اند، و در آن جاودانه خواهند بود.
يَمْحَقُ اللّهُ الْرِّبَا وَيُرْبِي الصَّدَقَاتِ وَاللّهُ لاَ يُحِبُّ كُلَّ كَفَّارٍ أَثِيمٍ، خداوند ربا را تباه می سازد، و صدقات را افزایش می دهد، و خداوند هیچ ناسپاسِ گناهکاری را دوست ندارد.
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ وَأَقَامُواْ الصَّلاَةَ وَآتَوُاْ الزَّكَاةَ لَهُمْ أَجْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ وَلاَ خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلاَ 
هُمْ يَحْزَنُونَ ، بی گمان کسانی که ایمان آورده  و کارهای شایسته انجام داده و نماز را بر پا داشته و زکات پرداخته اند پاداششان نزد پروردگارشان است، و نه ترسی بر آنهاست و نه اندوهگین می شوند
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اتَّقُواْ اللّهَ وَذَرُواْ مَا بَقِيَ مِنَ الرِّبَا إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ، ای کسانی که ایمان آورده اید! از خدا بترسید و باقی مانده ربا را رها کنید اگر شما مومن هستید.
فَإِن لَّمْ تَفْعَلُواْ فَأْذَنُواْ بِحَرْبٍ مِّنَ اللّهِ وَرَسُولِهِ وَإِن تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُؤُوسُ أَمْوَالِكُمْ لاَ تَظْلِمُونَ وَلاَ تُظْلَمُونَ، و اگر چنین نکردید بدانید که به جنگ با خدا و پیامبرش برخاسته اید، و اگر توبه کردید، سرمایه هایتان از آن خودتان است، نه ستم می کنید و بر شما ستم می شود.
وَإِن كَانَ ذُو عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ إِلَى مَيْسَرَةٍ وَأَن تَصَدَّقُواْ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُون، و اگر بدهکارتان تنگدست بود، تا فرا رسیدن گشایش، مهلت داده می شود، و اگر ببخ شید برایتان بهتر است اگر می دانید
وَاتَّقُواْ يَوْمًا تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللّهِ ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لاَ يُظْلَمُونَ، و از روزی بترسید که در آن روز به سوی خدا بازگردانده می شوید، سپس هرکس هر آنچه را که کسب کرده است به صورت کامل دریافت می کند و بر آنان ستم نمی شود.
وقتی که خداوند از حالت انفاق کنندگان و پاداش آنها از جانب خود، و خوبیهایی که به آنان می دهد، و اینکه گناهانشان را دور می نماید سخن گفت، به دنبال آن به بیان حال ستمکاران رباخوار و کسانی که معاملات ناشایسته انجام می دهند، پرداخت و خبر داد که آنها برحسب کارهایشان مجازات می شوند، پس همانطور که در دنیا مانند دیوانه ها به دنبال درآمدهای ناپاک بودند، به سزای این کار ، در برزخ و قیامت از قبرهایشان بر نمی خیزند مگر مانند کسی که دچار دیوانگی شده است. و در روز رستاخیز و حشر نمی ایستند و بر نمی خیزند، « إِلاَّ كَمَا يَقُومُ الَّذِي يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطَانُ مِنَ الْمَسِّ» مگر مانند کسی که شیطان او را آشفته و دیوانه ساخته است.
و این سزای رباخواری آنها و سزای آن است که آشکارا می گفتند: « إِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبَا» خرید و فروش صرفا مانند ربا است، پس آنها بر جسارت و بی شرمی آنچه را خداوند حلال کرده و آنچه را که حرام کرده بود مشابه می دانستند با  این قیاس غلط ربا را جایز و مشروع قلمداد می کردند.سپس خداوند عقوبت و سزای رباخواری و دیگران را بیان نمود و فرمود: « فَمَن جَاءهُ مَوْعِظَةٌ» هشدار و نوید درهم آمیخته اند. یعنی هرکس از جانب خدا اندرزی به وی رسد، « فَانتَهَىَ» و از رباخواری باز آید، « فَلَهُ مَا سَلَفَ» آنچه در گذشته  بدست آورده است از قبیل آنچه که بر انجامش جرأت پیدا کرده و از آن توبه نموده است از آن اوست، « وَأَمْرُهُ إِلَى اللّهِ» و خداوند آینده او را می داند، پس اگر همچنان بر توبه اش ماندگار باشد، خداون