 سبب آن کوههاي محکم از جاي برکنده مي شد. يعني (مکروا مکرا کبارا) مکر و نيرنگ بسيار بزرگي نمودند، که ميزان بزرگي آن قابل برآورده نيست. اما خداوند نيرنگشان را به خودشان باز گرداند. و اين شامل هر مخالفي است که با پيامبران مخالف ورزد و براي ياري کردن باطل و يا ابطال حق مکر و نيرنگ نمايد. خلاصۀ مطلب اينکه مکرشان چيزي را از آنان دور نساخت و فايده اي به آنان نرسانيد و با مکر خود کوچکترين زياني را به خداوند نرساندند، بلکه به خودشان زيان وارد نمودند.فَلاَ تَحْسَبَنَّ اللّهَ مُخْلِفَ وَعْدِهِ رُسُلَهُ إِنَّ اللّهَ عَزِيزٌ ذُو انْتِقَامٍ پس گمان مبر که خداوند وعده اي را که به پيامبرانش داده است خلاف مي کند، بي گمان خداوند چيره و انتقام گيرنده است. 
يَوْمَ تُبَدَّلُ الأَرْضُ غَيْرَ الأَرْضِ وَالسَّمَاوَاتُ وَبَرَزُواْ للّهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ در آن روزي که زمين و زمين ديگري و آسمانها به آسمانهاي ديگري تبديل شده و بندگان براي محاسبه ي خداوند يگانۀ قهار از قبرهايشان خارج مي شوند .
خداوند متعال مي فرمايد: (فَلاَ تَحْسَبَنَّ اللّهَ مُخْلِفَ وَعْدِهِ رُسُلَهُ) پس گمان مبر که خداوند وعده اي را که به پيامبرانش داده است مبني بر اينکه آنها و پيروانشان را نجات مي دهد و آنها را خوشبخت مي نمايد و دشمنانشان را در دنيا خوار مي گرداند و در آ[رت عذاب مي دهد، خلاف مي کند، بلکه حتماً اين چيز به وقوع خواهد پيوست، زيرا خداوند صادق اين وعده را داده، و اين وعده بر زبان راستگوترين مخلوقاتش يعني پيامبران اعلام شده است و اين عالي ترين و درست ترين خبر است، به ويژه که با حکمت الهي و قوانين خداوند و عقلهاي درست مطابق است. (إِنَّ اللّهَ عَزِيزٌ ذُو انْتِقَامٍ ) بدون شک هيچ چيز خداوند را ن اتوان نمي کند، زيرا او چيره و انتقام گيرنده است. 
و خداوند هرگاه بخواهد از کسي انتقام بگيرد بدون شک هيچ کس نمي تواند از دست او در رود و يا او را ناتوان نمايد، و آن در روز قيامت است (يَوْمَ تُبَدَّلُ الأَرْضُ غَيْرَ الأَرْضِ وَالسَّمَاوَاتُ) روزي که زمين و زمين ديگري و آسمانها به آسمانهاي ديگري تبديل مي شوند، و دگرگوني در صفات و حا لت زمين و آسمان پديد مي آيد نه اينکه خود زمين و آسمانها و ماهيت آنها به چيزي ديگري تبديل شود،زيرا در روز قيامت زمين همواره و صاف گشته و همانند چرم دباغ شده پهن مي شود و کوهها و بلندي هايي که روي آن قرار دارد برداشته شده و زمين تبديل به بيابان مسطح مي گردد و هيچ فراز و نشيبي در آن وجود نخواهد داشت. و آسمان از شدت فجايع آن روز همانند مس ذوب مي شوند، سپس خداوند با دست راست خويش آن را در هم مي پيچد. (وَبَرَزُواْ(  و مردم از قبرهايشان بر مي خيزند و به سوي رستاخيز و حشر مي روند، و در محلي جمع مي شوند که هيچ چيز از آنها بر خداوند پنهان نمي ماند. 
(للّهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ) و مردم جهت محاسبه ي خداوند يگانۀ قهار از قبرهايشان خارج مي شوند، و خداوندي که در عظمت و اسما و صفات و کارهايش يگانه و بي همتا است و بر همۀ آفريده هاي جهان چيره است و همه تحت تصرف و تدبير او هستند. پس هيچ موجود زنده اي جز به اجازۀ او حرکت نمي کند.وَتَرَى الْمُجْرِمِينَ يَوْمَئِذٍ مُّقَرَّنِينَ فِي الأَصْفَادِ و گناهکاران را در آن روز مي بيني که با هم در زنجيره ها بسته شده اند 
سَرَابِيلُهُم مِّن قَطِرَانٍ وَتَغْشَى وُجُوهَهُمْ النَّارُ و لباسهايشان از «قطران» است و آتش چهره هايشان را مي پوشاند. 
لِيَجْزِي اللّهُ كُلَّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ إِنَّ اللّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ تا خداوند هر کس را مطابق آنچه که انجام داده است کيفر مي دهد، بي گمان خداوند حسابرس سريعي است. 
(وَتَرَى الْمُجْرِمِينَ) و کساني را که جنايت کردن از ويژگي آنان بوده و زياد گناه مي کردند و در آن روز مي بيني، (يَوْمَئِذٍ مُّقَرَّنِينَ فِي الأَصْفَادِ ) که با هم در غل و زنجيره ها بسته شده اند . يعني اهل هر معصيتي با زنجيرهاي آتشين با هم بسته شده و در بدترين و خوارترين حالت به سوي عذاب برده مي شوند. (سَرَابِيلُهُم مِّن قَطِرَانٍ) لباسهايشان از «قطران» است و اين به خاطر شدت اشتعال و گرمي و بدبويي آن است. (وَتَغْشَى وُجُوهَهُمْ النَّارُ ) و چهره هايشان را که بهترين عضو بدنشان است آتش فرو مي پوشاند و آن را احاطه مي نمايد و از هر طرف آن را مي سوزاند و ديگر جاها را به طريق اولي مي سوزاند، پس خداوند بر آنان ستم نمي کند، بلکه اين عذاب، کيفر و سزاي اعمالي است که مرتکب شده اند. بنابراين خداوند متعال مي فرمايد: (لِيَجْزِي اللّهُ كُلَّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ) تا خداوند هر کس را مطابق آنچه از خير و شر انجام داده است با عدل و انصاف سزا و پاداش بدهد. (إِنَّ اللّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ) بي گمان خداوند حسابرس سريعي است. همچنان که مي فرمايد: (اقترب للناس حسابهم و هم في غفله معرضون) محاسبۀ مردمان نزديک است و در حالي که آنان غافل و روي گردان مي باشند. و احتمال دارد که معني آيه چنين باشد: خداوند در محاسبۀ بندگانش سريع و تند است و در يک لحظه آنان را مورد محاسبه قرار مي دهد، چنانکه در يک لحظه تدابير زيادي را در مورد بندگانش اتخاذ مي کند و انجام هيچ کاري او را از انجام کاري ديگر باز نمي دارد. و براي خداوند هيچ چيزي مشکل و سخت نيست.كَمَا أَرْسَلْنَا فِيكُمْ رَسُولاً مِّنكُمْ يَتْلُو عَلَيْكُمْ آيَاتِنَا وَيُزَكِّيكُمْ وَيُعَلِّمُكُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَيُعَلِّمُكُم مَّا لَمْ تَكُونُواْ تَعْلَمُونَ ، همانگونه که پیامبری از خودتان به میانتان فرستادیم تا آیات ما را بر شما بخواند و شما را پاکیزه گرداند. و به شما کتاب و حکمت می آموزد و آنچه که نمی دانستید آن را به شما می آموزد.
فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ وَاشْكُرُواْ لِي وَلاَ تَكْفُرُون ، پس مرا یاد کنید تا من نیز شما را یاد کنم و شکر مرا به جا آورید و ناسپاسی نکنید.
خداوند متعال می فرماید : نعمت هایی را که با رو کردن به کعبه به شما ارزانی نمودیم و با شرایع و اعطای دیگر نعمت ها آن را کامل گرداندیم، چیز نوظهوری نبود که سابقه نداشته باشد، بلکه ما اصل و اساس همه نعمت ها را به شما دادیم سپس آن را با ارزانی داشتن نعمت های دیگر کامل نمودیم. پس بهترین نعمت ها این است که این پیامبر بزرگوار را که از خود شما است برایتان فرستادیم، پیامبری که نسب و راستگویی و امانت داری و کمال و خیرخواهی او را می دانید. « يَتْلُو عَلَيْكُمْ آيَاتِنَا» و آیات ما را بر شما تلاوت می کند و این، آیه های قرآنی و غیر از آن را در بر می گیرد. پس پیامبر آیه هایی که حق را از باطل، و هدایت را از گمراهی مشخص می کنند بر شما می خواند؛ آیه هایی که ابتدا شما را به توحید و یگانه دانستن خداوند و کمال او راهنمایی کرد، سپس شما را بر راستگویی پیامبر خدا و وجوب ایمان به او و به همه آنچه پیامبر در رابطه با معاد و امور غیبی بیان کرد راهنمایی نمود