ُلْ أُذُنُ خَيْرٍ لَّكُمْ يُؤْمِنُ بِاللّهِ وَيُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِينَ وَرَحْمَةٌ لِّلَّذِينَ آمَنُواْ مِنكُمْ وَالَّذِينَ يُؤْذُونَ رَسُولَ اللّهِ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ ؛ بعضي  از ايشان  پيامبر را مي  آزارند و مي  گويند که  او به  سخن  هر کس  گوش مي  دهد  بگو : او براي  شما شنونده  سخن  خير است   به  خدا ايمان   دارد ومؤمنان  را باور دارد ، و رحمتي  است  براي  آنهايي  که  ايمان  آورده   اند  وآنان  که  رسول  خدا را بيازارند به  شکنجه  اي  دردآور گرفتار خواهند  شد.
يَحْلِفُونَ بِاللّهِ لَكُمْ لِيُرْضُوكُمْ وَاللّهُ وَرَسُولُهُ أَحَقُّ أَن يُرْضُوهُ إِن كَانُواْ مُؤْمِنِينَ؛ در برابر شما به  خدا سوگند مي  خورند تا خشنودتان  سازند و حال  آنکه  اگر، ايمان  آورده  اند شايسته  تر است  که  خدا و رسولش  را خشنود سازند.
أَلَمْ يَعْلَمُواْ أَنَّهُ مَن يُحَادِدِ اللّهَ وَرَسُولَهُ فَأَنَّ لَهُ نَارَ جَهَنَّمَ خَالِدًا فِيهَا ذَلِكَ الْخِزْيُ الْعَظِيمُ؛ آيا نمي  دانند که  هر کس  که  با خدا و پيامبرش  مخالفت  مي  ورزد  جاودانه در آتش  جهنم  خواهد بود و اين  رسوايي  بزرگي  است  ?
از ميان اين منافقان کساني هستند که « يُؤْذُونَ النَّبِيَّ» با سخنان زشت، و عيب گرفتن از پيامبر و دينش او را آزار مي رسانند « وَيِقُولُونَ هُوَ أُذُنٌ» و مي گويند: او خوش باور است . يعني به اذيت و آزاري که متوجه پيامبر مي نمايند بسنده نکرده و مي گويند: وقتي که سخنان ما به گوش او رسيد پيش او مي آييم و عذر مي طلبيم و او از ما مي پذيرد، چون او خوش باور است و دروغگو و راستگو را تشخيص نمي دهد و آنها خداوند آنان را خوار بگرداند به  اين کار اعتنا نکرده، و اهميت نمي دادند ، چون مي گفتند: اگر سخن ما به پيامبر نرسد اين چيزي است که ما مي خواهيم، و اگر به وي برسد فقط با عذر آوردن دروغين  اکتفا مي کنيم. پس آنها از جهات بسياري به ساحت پيامبر بي ادبي کردند. بزرگترين آن عبارت بود از اينکه آنها خودشان را که براي هدايت و بيرون کردنشان از شقاوت هلاکت به سوي هدايت و سعادت آمده بود، اذيت کردند، و اين عمل خود را دست کم گرفته و با اين کار بر اذيت و آزارشان افزودند.
آنان همچنين عقل و خرد پيامبر (ص) را زير سوال برده و او را به ناداني و عدم تشخيص راستگو از دروغگو متهم مي کردند، در حالي که او (ع) داراي عقلي کامل بود، و درک و دريافت بسيار بالايي داشت و از راي و بينشي نافذ برخوردار بود. بنابراين  خداوند متعال فرمود:« قُلْ أُذُنُ خَيْرٍ لَّكُمْ» بگو: گوش خوبي براي شما است. يعني هرکس که سخن نيک و راست بگويد از وي مي پذيرد، اما روي گرداندن و برخورد کريمانه او نسبت به بسياري از منافقان که عذرهاي دروغين مي آوردند به خاطر اخلاق بزرگ و والاي اوست. و بدان خاطر است که به آنان اهميت ندهد و از فرمان و دستور خدا تبعيت کند که مي فرمايد:« سَيحلفُونَ بِاللَّهِ لَکُم إِذَا انَقَلَبتُم إِلَيهِم لِتُعرِضُوا عَنهُم فَأَعرِضُوا عَنهُم إِنَّهُم رِجسُ» وقتي که به سوي آنان برگرديد براي شما به خدا سوگند مي خورند، تا از آنها روي بگردانيد. از آنان روي بگردانيد همانا آنان پليداند.
اما خداوند حقيقت آنچه که در قلب و نظر پيامبر است بيان مي دارد:« يُؤْمِنُ بِاللّهِ وَيُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِينَ» به خدا ايمان دارد و سخن مومنانِ راستگو و تصديق کننده را باور مي کند، و راستگو را از دروغگو تشخيص مي دهد ،و از بسياري از دروغگويان روي بر مي تابد. « وَرَحْمَةٌ لِّلَّذِينَ آمَنُواْ مِنكُمْ» و براي مومنان رحمتي است . زيرا مومنان به وسيله او هدايت مي شوند، و از  اخلاق او پيروي مي کنند. اما کساني که ايمان ندارند و اين رحمت را نمي پذيرند، و آن را رد مي کنند، دنيا و آخرتشان را تباه مي نمايند. « وَالَّذِينَ يُؤْذُونَ رَسُولَ اللّهِ» و کساني که با گفتار و کردار خويش پيامبر خدا را اذيت مي کنند، « لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ» در دنيا و آخرت عذاب دردناکي دارند. و از جمله عذاب دردناک آنها اين است که اذيت کننده و ناسزا گوينده پيامبر (ص) حتما بايد کشته شود.
« يَحْلِفُونَ بِاللّهِ لَكُمْ لِيُرْضُوكُمْ» براي شما به خدا سوگند مي خورند تا شما را خشنود کنند، و خود را از اذيت و ديگر کارهايي که از آنان سر زده است تبرئه نمايند. هدفشان اين است که شما از آنان خشنود شويد. « وَاللّهُ وَرَسُولُهُ أَحَقُّ أَن يُرْضُوهُ إِن كَانُواْ مُؤْمِنِينَ» حال آنکه اگر مومن باشند خدا و پيامبرش سزاوارترند که خشنودشان سازند، چون مومن هيچ چيزي را بر رضايت و خشنودي پروردگارش مقدم نمي دارد. و اين بيانگر عدم ايمان آنها مي باشد، زيرا خشنودي غير خدا و پيامبرش را مقدم داشته اند، زيرا خشنودي غير خدا و پيامبرش را  مقدم داشته اند. و اين مخالفت و دشمني با خداست، و خداوند کسي را که با او مخالفت ورزد تهديد نموده و مي فرمايد:« أَلَمْ يَعْلَمُواْ أَنَّهُ مَن يُحَادِدِ اللّهَ وَرَسُولَهُ» آيا ندانسته اند که هرکس با خدا و پيامبرش دشمني و مخالفت ورزد، به اين صورت که در سمت و سويي قرار گيرد که او را از خدا و پيامبرش دور نمايد، و دستورات خدا را بي ارزش انگارد، و بر ارتکاب آنچه او حرام نموده است جرات کند، « فَأَنَّ لَهُ نَارَ جَهَنَّمَ خَالِدًا فِيهَا ذَلِكَ الْخِزْيُ الْعَظِيمُ» سزاي او آتش دوزخ است، و در آن جاودانه مي ماند، و اين رسوايي بزرگي است که هيچ رسوايي زشت تر و بدتر از آن وجود ندارد، چرا که نعمت پايدار و هميشگي را از دست داده، و به عذاب جهنم گرفتار شده است. از حالت آنان به خدا پناه مي بريم.يَحْذَرُ الْمُنَافِقُونَ أَن تُنَزَّلَ عَلَيْهِمْ سُورَةٌ تُنَبِّئُهُمْ بِمَا فِي قُلُوبِهِم قُلِ اسْتَهْزِؤُواْ إِنَّ اللّهَ مُخْرِجٌ مَّا تَحْذَرُونَ؛ منافقان  مي  ترسند که  مباد از آسمان  در باره  آنها سوره  اي  نازل  شود و، ازآنچه  در دل  نهفته  اند با خبرشان  سازد  بگو : مسخره  کنيد ، که  خدا  آنچه  را که  از آن  مي  ترسيد آشکار خواهد ساخت.
وَلَئِن سَأَلْتَهُمْ لَيَقُولُنَّ إِنَّمَا كُنَّا نَخُوضُ وَنَلْعَبُ قُلْ أَبِاللّهِ وَآيَاتِهِ وَرَسُولِهِ كُنتُمْ تَسْتَهْزِؤُونَ؛ اگر از آنها بپرسي  که  چه  مي  کرديد ? مي  گويند : ما با هم  حرف  مي  زديم   وبازي  مي  کرديم   بگو : آيا خدا و و آيات  او و پيامبرش  را مسخره  مي   کرديد ?
لاَ تَعْتَذِرُواْ قَدْ كَفَرْتُم بَعْدَ إِيمَانِكُمْ إِن نَّعْفُ عَن طَآئِفَةٍ مِّنكُمْ نُعَذِّبْ طَآئِفَةً بِأَنَّهُمْ كَانُواْ مُجْرِمِينَ؛ عذر مياوريد  پس  از ايمان  ، کافر شده  ايد  اگر از تقصير گروهي  از  شمابگذريم  گروه  ديگر را که  مجرم  بوده  اند عذاب  خواهيم  کرد.
اين سوره مبارکه«قاضحه» يعني رسوا کننده ناميده مي شود، چون اسرار منافقان را بيان مي  کند و نقابشان را کنار مي زند. و خداوند همواره در اين سوره مي فرمايد: برخي از آنان، برخي از آنان. و صفت هايشان را بيان مي کند، اما منافقان را