 آنچه را بدان مامور شده بود به طور کامل انجام داد، و آزمايش الهي سربلند بيرون آمد. پس خداوند او را پيشواي مردم، و خليل و دوست خويش قرار داد، و ياد او را در ميان جهانيان جاودان گردانيد، به گونه اي که جهانيان براي هميشه از او به نيکي ياد مي کنند.وَللّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الأَرْضِ وَكَانَ اللّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ مُّحِيطًا ؛ از آن  خداست  هر چه  در آسمانها و زمين  است  و خدا بر هر چيزي  احاطه  دارد.
در اين آيه کريمه بيان شده است که خداوند بر هر چيزي احاطه دارد، پس خداوند خبر داد که هر آنچه در آسمانها و زمين است از آن اوست: « مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الأَرْضِ» همه در ملکيت او مي باشند، و بندگان او هستند، و همه مملوک، و او يگانه مالک آنهاست، و تنها و يگانه به تدبير امورشان مي پردازد. علم الهي همه معلومات را،و بينايي او همه ديدني ها را و شنوايي اش همه شنيدي ها را در بر گرفته است. و قدرت و خواست او در همه موجودات جاري است، و رحمت او اهل زمين و آسمانها را در گستره خود جاي داده است، و با قدرت و قهر خويش بر هر مخلوقي چيره است، و جاندارو بي جان در برابر او سر تسليم فرود آورده اند.وَيَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاء قُلِ اللّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ وَمَا يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ فِي يَتَامَى النِّسَاء الَّلاتِي لاَ تُؤْتُونَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُونَ أَن تَنكِحُوهُنَّ وَالْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الْوِلْدَانِ وَأَن تَقُومُواْ لِلْيَتَامَى بِالْقِسْطِ وَمَا تَفْعَلُواْ مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ اللّهَ كَانَ بِهِ عَلِيمًا ؛ از تو در باره  زنان  فتوي  مي  خواهند ، بگو : خدا در باره  آنان  به  آنچه  دراين  کتاب  بر شما خوانده  مي  شود ، فتوي  داده  است   اين  فتوي  در باب   آنها و زنان  پدر مرده  اي  است  که  حق  مقررشان  را نمي  پردازيد و مي  خواهيد  ايشان  را به  نکاح  خود در آوريد و نيز در باب  کودکان  ناتوان  است   و  بايدکه  در باره  يتيمان  به  عدالت  رفتار کنيد ، و هر کار نيکي  که  انجام   مي  دهيد خدا به  آن  آگاه  است.
استفتا يعني اينکه سوال کننده از سوال شونده بخواهد تا حکم شرعي را در مورد چيزي که مورد سوال واقع شده است بيان کند. خداوند خبر داد که مومنان، حکم زناني را که متعلق به آنها هستند از پيامبر مي پرسند، و پروردگار جهانيان اين فتوا و پرسش را پاسخ داد و فرمود:« قُلِ اللّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ» بگو:« خداوند شما را در مورد زنان پاسخ و فتوا مي دهد». پس به آنچه که شما را بدان فتوا مي دهد عمل کنيد، و در تمام کارهاي مربوط به زنان، از قبيل پرداخت حقوق آنها، و ستم نکردن به آنان، به دستور خدا عمل کنيد. و اين دستوري عام و فراگير است و همه آنچه را که خداوند در رابطه با زنان متزوجه و غيره اعم از کوچک و بزرگ مشروع نموده، و به  آن دستور داده يا از آن نهي کرده است، در بر مي گيرد.
بعد از اين بيان کلّي، به طور ويژه در مورد ناتوانان از قبيل يتيمان و کودکان سفارش نمود، تا مسلمانان به آنها توجه نموده، و در انجام حقوقشان کوتاهي نکنند، پس فرمود:« وَمَا يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ فِي يَتَامَى النِّسَاء» نيز خداوند با آياتي که از قرآن بر شما تلاوت مي شود در رابطه با زنان يتيم پاسخ مي دهد. « الَّلاتِي لاَ تُؤْتُونَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ» زنان يتيمي که حق مقررِ آنان را به آنها نمي دهيد. اين بيان حالتي است که در آن زمان وجود داشت. زيرا مردي که سرپرستي دختر يتيمي را به عهده داشت، حقش را به او نمي داد و به وي ستم مي کرد، به گونه اي که يا همه مالش، و يا بخشي از آن را مي خورد، و يا از ازدواج کردن وي ممانعت بعمل مي آورد تا از اموالش استفاده کند، زيرا اگر اين دختر ازدواج مي کرد ترس آن را داشت که مالش از دست او بيرون رود. و يا در صورتي با ازدواج وي موافقت مي کرد که بخشي از مهريه اش را به او بدهد.
اين در صورتي بود که سرپرست علاقه اي به آن دختر نداشته باشد. اما اگر سرپرست، به دختر يتيم علاقمند بود، و آن دختر زيبايي و ثروت داشت وي را به عقد خود در مي آورد و در دادن مهريه ، عادلانه رفتار نمي کرد، بلکه کمتر از حقوق مقّرر را به او مي داد. همه اين موارد ستم محسوب شده و در اين نصّ داخل هستند. بنابراين  فرمود: « وَتَرْغَبُونَ أَن تَنكِحُوهُنَّ» و شما به  ازدواج با آنها علاقه اي نداريد، و يا به ازدواج با آنها علاقه داريد. همانطور که در مثال بيان کرديم.
« وَالْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الْوِلْدَانِ» و خداوند شما را در مورد کودکان ناتوان پاسخ داده، و فتوا مي دهد که حق آنها را اعم از ارث و غيره بدهيد و با ستم و خودکامگي اموال آنها را تصاحب نکنيد.
« وَأَن تَقُومُواْ لِلْيَتَامَى بِالْقِسْطِ» و اينکه نسبت به يتيمان کاملا دادگري کنيد. بر اين اساس بايد آنها را بر اطاعت از دستور خدا و رعايت آنچه که خدا بر بندگانش واجب نموده  است ، ملزم نماييد. پس اوليا و سرپرستان موظف هستند که يتيمان را به انجام آنچه خداوند بر آنها واجب کرده است ملزم  کنند. نيز سرپرستي کردن آنها مستلزم آن است که منافع دنيوي آنان را توسعه داد و اموالشان را محافظت نمود، و بهره اي بيشتر براي آنها بدست آورد، و جز به بهترين صورت به  اموال آنان نزديک نشد. و همچنين متوليان مور ايتام نبايد هيچ دوست يا شخص ديگري را در امر ازدواج و غيره از قبيل خريد يا فروش به گونه اي بر آنان ترجيح دهند و دوست بدارند که منجر به پايمان شدن حقوق آنان گردد.
و اين بيانگر رحمت الهي نسبت به بندگانش است، زيرا آنها را شديدا تشويق کرده  است تا منافع ک ساني را که به سبب ناتواني و از دست  دادن پدر نمي توانند منافع خود را تامين نمايند، تامين کنند. سپس به طور عام بر احسان و نيکوکاري تشويق و تحريک نمود، و فرمود:« وَمَا تَفْعَلُواْ مِنْ خَيْرٍ» و هرکار نيکي که براي يتيمان و ديگران انجام دهيد، خواه آن نيکي به ديگران نيز سرايت کند يا فقط به شخص خير مرتبط باشد. « فَإِنَّ اللّهَ كَانَ بِهِ عَلِيمًا» قطعا خداوند به آن آگاه است. يعني علم و آگاهي خدا، رفتار و کردار آدمي را زياد باشد يا کم، خوب باشد يا بد احاطه نموده است، و خداوند هرکس را برحسب عملش مجازات مي نمايد.وَإِنِ امْرَأَةٌ خَافَتْ مِن بَعْلِهَا نُشُوزًا أَوْ إِعْرَاضًا فَلاَ جُنَاْحَ عَلَيْهِمَا أَن يُصْلِحَا بَيْنَهُمَا صُلْحًا وَالصُّلْحُ خَيْرٌ وَأُحْضِرَتِ الأَنفُسُ الشُّحَّ وَإِن تُحْسِنُواْ وَتَتَّقُواْ فَإِنَّ اللّهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًا ؛ اگر زني  دريافت  که  شوهرش  با او بي  مهر و از او بيزار شده  است  ،، باکي نيست  که  هر دو در ميان  خود طرح  آشتي  افکنند ، که  آشتي  بهتر است   و بخل و فرومايگي  بر نفوس  مردم  غلبه  دارد  و اگر نيکي  و پرهيزگاري  کنيد  خدا به  هر چه  مي  کنيد آگاه  است.
اگر زن از بدرفتاري شوهرش ترسيد، به گونه اي که خودش را از وي برتر و بالاتر دانست، و علاقه اي به وي