مود و باطل بودن آنچه را كه مشركان بر آن هستند واضح گرداند تا توفيق يافتگان از آن بر حذر باشند. و بگو : ستايش خداوندي راست كه جهان بالا و پايين را آفريده و به تدبير امور روزمرّة آنها پرداخته است و براي هر كس كه بخواهد روزي را فراوان و گسترده مي نمايد، و براي هر كس كه بخواهد روزي را تنگ و كم مي گرداند. و اين عين حكمت اوست، چرا كه او مصلحت بندگانش و آنچه را كه برايشان مناسب است مي داند.وَ مَا هَذِهِ الْحَيَوهُ الدُّنْيَآ إلَّا لَهْوٌ وَ لَعِبُ و إنَّ الدَّارَ الأخِرَهَ لَهِيَ الْحَيَوَانُ لَوْ كَانُواْ يَعْلَمُونَ و زندگي اين دنيا جز سرگرمي و بازيچه نيست، و زندگي جهان آخرت زندگي ]راستين[ است اگر مي دانستند.
فَإذَا رَكِبُوا فِي الْفُلْكِ دَعَوُْا اللهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدّيِنَ فَلَمَّا نَجَّهُمْ إلَي الْبَرّ إذَا هُمْ يُشْرِكُونَ و هنگامي كه سوار كشتي شوند خداوند را خالصانه و مخلصانه به دعا مي خوانند، پس چون آنان را نجات دهد و به خشكي برساند باز ايشان شرك مي ورزند.
لِيَكْفُرُوا بِمَآ ءَاتَيْنَهُمْ وَ لِيَتَمَتَّعُواْ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ تا ]سرانجام[ در آنچه به آنان داده ايم ناسپاسي كنند و تا بهره مند گردند، پس خواهند دانست.
أوَلَمْ يَرَؤاْ أنَّا جَعَلْنَا حَرَمًا ءَامِنًا وَ يُتَخَطَّفُ النَّاسُ مِنْ حَوْلِهِمْ أفَبِالْبَطِلِ يُؤمِنُونَ وَ بِنِعْمَهِ اللهِ يَكْفُرُونَ آيا نديده اند كه ما حرمي ايمن ]براي آنان[ قرار داده ايم. حال آن كه مردم از اطراف آنان ربوده مي شوند؟ آيا به باطل ايمان مي آورند و نعمت خداوند را ناسپاسي مي كنند.
وَ مَنْ أظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَي عَلَي اللهِ كَذِبًا أوْ كَذَّبَ بِالحَقِّ لَمَّا جَآءَ هُ ألَيْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوًي لِّلْكَفِرِينَ و كيست ستمگرتر از كسي كه بر خدا دروغ ببندد و گمراهي و باطلي را كه خود بر آن هست به خدا نسبت دهد؟! آيا در جهنم جايگاهي براي كافران نيست؟!
وَ الَّذِينَ جَهَدُواْ فِيناَ لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا و إنَّ اللهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِينَ و كساني كه در راه ما كوشش كنند قطعاً آنان را به راه هاي خويش رهنمود مي گردانيم، و قطعاً خدا با نيكوكاران است.
خداوند متعال از حالت دنيا و آخرت خبر مي دهد و به طور ضمني آدمي را به متمايل نبودن به دنيا و علاقه مند بودن به آخرت تشويق مي كند. پس فرمود : وَ مَا هَذِهِ الحَيَوهٌ الدُّنْيآ إلَّا لَهْوٌ وَ لَعِبٌ زندگي اين دنيا در حقيقت سرگرمي و بازيچه اي بيش نيست كه دل ها با آن مشغول و سرگرم مي شوند و جسم ها با آن بازي مي كنند، چون خداوند آن را آراسته است و لذت ها و شهوت هايي را در آن قرار داده است كه دل هاي روي گردان را در چنگال خود مي گيرد و چشم هاي غافل را مي فريبد و افراد باطل گرا را شاد و خوشحال مي كند. اما اين دنيا به سرعت از بين مي رود و دوستدارش چيزي جز پشيماني و زيان به دست نمي آورد.
وَ إنَّ الدَّارَ الأخِرَهً لَهِيَ الْحَيَوانُ و زندگي آخرت زندگي كامل است و اجسام صاحبان سراي آخرت در نهايت قوت و قدرت قرار دارد چون اين جسم ها و نيروها براي زندگي آفريده شده اند و هر آنچه كه زندگي را كامل گرداند و لذت با آن تكميل شود از قبيل چيزهايي كه دل ها را شاد مي كند، و خوردني ها و نوشيدني ها و همسراني كه سبب لذت بردن جسم مي شوند در آن موجود است. نيز چيزهايي در آن جا يافت مي شود كه هيچ چشمي آن را نديده و هيچ گوشي آن را نشنيده و بر دل هيچ انساني خطور نكرده است.
لَوْ كَانُواْ يَعْلَمُونَ اگر آنها اين حقيقت را مي دانستند دنيا را بر آخرت ترجيح نمي دادند، و از سراي زندگي روي گردان نمي شدند و به جهان بازي و سرگرمي شيفته نمي گرديدن. و آنها بايد آخرت را بر دنيا ترجيح دهند چرا كه حالت هر دو دنيا را مي دانند.
سپس خداوند اين را بيان داشت كه مشركين در حاليت سختي و به هنگامي كه در دريا سوار بر كشتي ها هستند  و امواج خروشان آنها را فرا مي گيرد و از هلاك شدن مي ترسند خالصانه و فقط خدا را به فرياد مي خوانند و در آن وقت بت ها و آنچه را كه همتاي خدا قرار مي دادند ترك مي كنند و فقط خداوند يگانه و بي شريك را  كمك مي خوانند.
اما وقتي سختي از آنها دور شود به خداوند – كه تا چندي پيش او را خالصانه به فرياد مي خواندند و آنها را سالم به خشكي رسانده است – شرك مي ورزند و كساني را شريك او قرار مي دهند كه آنها را از سختي نجات نداده و مشقت را از آنان دور نساخته است. در حالي كه مي بايست در سختي و آساني خدا را به فرياد بخوانند تا مؤمن حقيقي باشند و سزاوار پاداش او بگردند و عذاب خدا از آنها دور شود. اما شرك ورزيدن آنها پس از آن كه نعمت نجات يافتن را بهرة آنها نموديم براي اين است تا سرانجام به نعمت هايي كه به آنان بخشيده ايم كفر بورزند و ناسپاسي نمايند و در مقابل نعمت بدي كنند و بهره مندي خود را از دنيا تكميل نمايند كه اين همانند بهره مندي چهارپايان است كه هدفي جز پر كردن شكم و اشباع غريزة جنسي خود ندارند.
فَسَوْفَ يَعْلَمُونً پس آنها وقتي از دنيا به آخرت منتقل شوند سخت تأسف مي شوند و كيفر سخت را خواهند چشيد و مي دانند چه زيان فراواني به دست آورده اند.
سپس خداوند به وسية حرم پر امن و امان خود بر آنها منت مي گذارد و اين را بيان مي دارد كه اهل حرم در امنيت به سر مي برند و از روزي فراوان برخوردارند، حال آن كه مردم از اطراف آنان ربوده مي شوند و در هراس اند. پس آيا كسي را عبادت نمي كنند كه به هنگام گرسنگي آنها را خوراك داد و از ترس ايمن گرداند؟!
أفَبِالْبَطِلِ يُؤمِنُونَ آيا به باطل مي گرايند و ايمان نمي آورند؟! و باطل شركي است كه آنها بر آن  قرار دارند، و گفته ها و كردارهاي پوچي است كه انجام مي دهند. وَ بِنِعْمَهِ اللهِ يَكْفُرُونَ و نعمت هاي خدا را ناديده گرفته و سپاس نمي گذارند. پس عقل ها و خردهايشان كجا رفته است كه گمراهي را بر هدايت، و باطل را بر حق، و بدبختي را بر سعادت ترجيح داده و ستمكارترين مردم گشته اند؟!
وَ مَنْ أظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرَي عَلَي اللهِ كَذِبًا أوْ كَذَّبَ بِالْحَقِّ لَمَّا جَآءَ هُ و كيست ستمگرتر از كسي كه بر خدا دروغ ببندد و گمراهي و باطلي را كه خود بر آن است به خدا نسبت دهد و يا حقي را كه توسط پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم به نزد او آمده است دروغ انگارد؟! اما اين ستمگر كينه توز جهنم را در پيش روي دارد، أليْسَ فِي جَهَنَّمَ مَثْوًي لِلْكَفِرِينَ كه در آنجا حق از او گرفته مي شود و به وسيلة جهنم خوار و ذليل مي گردد، و جهنم جايگاه هميشگي او خواهد بود و از آن بيرون آورده نمي شود.
وَالَّذيِنَ جَهَدُواْ فِينَا و كساني كه در راه ما كوشش كردن آن ها كساني هستند كه در راه خدا هجرت نموده و با دشمنانش جهاد كرده و تمام توانايي خود را در راه پيروي از خشنودي هاي خدا مبذول داشته اند. لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا آنان را به راه هايي كه انسان را به ما مي رساند هدايت خواهيم كرد، چون آنها نيكوكار 