 ما هُنَّ يا رسولَ الله؟ قالَ: «إذا لقيتَهُ فَسَلِّمْ عليهِ، وإذا دعاکَ فأجبه، وإذا استنصحکَ فَانصَحْ لهُ، وإذَا عطسَ فحمدَ اللهَ فَشَمِّتهُ، وإذا مَرِضَ فَعُدهُ، وإذا ماتَ فاتَّبعهُ»[1].
(مسلمان بر مسلمان، شش حق دارد. گفتند: اي رسول خدا! آنها کدام‌اند؟ فرمود: «هرگاه، مسلمان را ملاقات کردي، به او سلام کن. اگر تو را دعوت نمود، اجابت کن. هنگامي که از تو درخواست نصيحت نمود، او را نصيحت کن. وقتي که عطسه زد و الحمد لله گفت، در جوابش بگو: يرحمک‌الله. اگر مريض شد، به عيادتش برو. هنگامي که فوت کرد، در تشييع‌جنازه‌اش شرکت کن).
بايد دانست که انسان به اين امور، نياز دارد و روزانه، يکي از آنها اتفاق مي‌افتد. با وجود اين، بسياري از مردم در اداي حقوق برادران مسلمان شان، کوتاهي مي‌کنند. مثلاً به عيادت مريض نمي‌روند، در تشييع‌جنازه، شرکت نمي‌کنند و به مسلمانان، سلام نمي‌دهند.
بنده که بي‌توجهي و غفلت مسلمانان را نسبت به اين امور، به طور واضح و آشکار مشاهده نمودم، با استعانت از خداوند به جمع‌آوري مطالب اين کتاب پرداختم تا در وهله‌ي اول تذکري به خودم داده باشم و بعد از آن، برادران مسلمانم را تشويق کنم تا اين پل‌هاي دوستي را ميان يکديگر نصب کنند و الفت و دوستي، در ميان آنها، گسترش پيدا کند. پس بياييم يکديگر را دوست داشته باشيم، با يکديگر محبت کنيم و با هم مهربان باشيم.<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:7.txt">تحيت اسلام</a><a class="text" href="w:text:8.txt">به چه کساني سلام بدهيم؟</a><a class="text" href="w:text:9.txt">امانت حمل سلام و رساندن آن</a><a class="text" href="w:text:10.txt">سلام دادن زنان</a><a class="text" href="w:text:11.txt">آداب سلام دادن</a><a class="text" href="w:text:12.txt">فضيلت آغاز سلام</a><a class="text" href="w:text:13.txt">آداب سلام در مجالس</a><a class="text" href="w:text:14.txt">آداب سلام هنگام وارد شدن به مسجد</a><a class="text" href="w:text:15.txt">آداب سلام دادن به خانواده</a><a class="text" href="w:text:16.txt">سلام دادن به اهل کتاب</a><a class="text" href="w:text:17.txt">سلام ندادن به گناهکار تا اينکه توبه کند</a></body></html>تحيت اسلام
رسول‌الله -صلى الله عليه وسلم- درباره‌ي ملاقات مسلمان با مسلمان ديگر، مي‌فرمايد:
«إذا لَقِيَ أحَدُکُمْ أخَاهُ فَليُسَلِّمْ»[1].
(هرگاه، يکي از شما برادر مسلماش را ملاقات نمود، به او سلام کند).
سلام کرد، تحيتي است که خدا و رسول خدا -صلى الله عليه وسلم- براي پيرامون و امتش، انتخاب نموده‌اند. پس براي مسلمان، جايز نيست که تحيت اسلام را با تحيت امت‌هاي ديگر، عوض کند و مثلاً کلماتي مانند: صبح بخير و يا کلماتي ديگر، استفاده نمايد. عمران بن حصين مي‌گويد: ما در زمان جاهليت مي‌گفتيم: خداوند، تو را خوشحال گرداند، صبح خوبي داشته باشي. اما هنگامي که اسلام آمد، از استفاده‌ي آنها نهي شديم[2].
ابن ابي حاتم از مقاتل بن حيان روايت مي‌کند که گفت: مردم در زمان جاهليت مي‌گفتند: صبح بخير. عصر بخير ولي خداوند، اين کلمات را تغيير داد[3].
پس لازم است که مسلمان، ملاقاتش را با برادر مسلمانش با سلام، آغاز کند.
خداوند مي‌فرمايد:
﴿وَإِذَا حُيِّيتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ حَسِيباً﴾.       (نساء: 86)
«هرگاه به شما سلام کردند، به گونه‌ي بهتر و يا مانند آن، آن را پاسخ دهيد. همانا خداوند، حسابرس هر چيزي است».
عمران بن حسين -رضي الله عنه- مي‌گويد: شخصي، نزد نبي اکرم -صلى الله عليه وسلم- آمد و گفت: السلام عليکم. آن حضرت -صلى الله عليه وسلم- در جوابش، فرمود: «عليکم‌السلام». سپس آن مرد، نشست. رسول خدا -صلى الله عليه وسلم- فرمود: «ده نيکي». (يعني ده نيکي، نصيب تو شد).
بعد از آن، مرد ديگري آمد و گفت: السلام عليکم ورحمة‌الله. آن حضرت -صلى الله عليه وسلم- در جوابش فرمود: «وعليکم‌السلام ورحمة‌الله». آنگاه نشست. و رسول‌الله -صلى الله عليه وسلم- فرمود: «بيست نيکي».
سپس، مرد ديگري آمد و گفت:  السلام عليکم ورحمة‌الله وبرکاته. رسول خدا -صلى الله عليه وسلم- در جوابش گفت: «عليکم‌السلام ورحمة‌الله وبرکاته». اين مرد نيز نشست. آن حضرت -صلى الله عليه وسلم- فرمود: «سي نيکي».
يعني هر کس، کلمات سلام را به‌طور کامل بگويد، سي نيکي برايش نوشته مي‌شود.
اين است تعاليم گهربار رسول اکرم -صلى الله عليه وسلم- و روش آن حضرت -صلى الله عليه وسلم- در آموزش صحابه رضوان‌الله عليهم اجمعين.
ببينيد چگونه رسول‌الله -صلى الله عليه وسلم- با ابلاغ آنان مبني بر اينکه پاداش عظيمي از طرف خداوند در انتظار آنهاست، سنت را در دل پيروانش، محبوب مي‌گرداند.

[1]. ابوداود (5200) و آلباني آنرا صحيح دانسته است. نگاه مشکاة (4650).
[2]. ابوداود (5227). حافظ در فتح‌الباري (11/6) مي‌گويد: افراد سند آن افراد قابل اعتمادي هستند اما در روايت، انقطاع وجود دارد.
[3]. حافظ آن را در فتح‌الباري (11/6) آورده است.به چه کساني سلام بدهيم؟
عبدالله‌بن عمر -رضی الله عنهما- مي‌گويد: مردي از نبي اکرم -صلى الله عليه وسلم- پرسيد: کدام اعمال اسلام، بهتر است؟ آن حضرت -صلى الله عليه وسلم- فرمود: 
«تُطعِمُ الطَّعَامَ وَتَقرَأ السَّلامَ عَلَى مَنْ عَرَفتَ ومَنْ لَم تَعرِفْ». 
(طعام دادن و سلام گفتن به آشنا و بيگانه).
پس سلام دادن بر مسلمان آشنا و بيگانه، يکي ديگر از رهنمودهاي نبي‌اکرم -صلى الله عليه وسلم- مي‌باشد. بعضي از سلف مي‌گويند: متأخرين، فقط به افراد آشنا، سلام مي‌دهند و اين، يکي از نشانه‌هاي قيامت، به شمار مي‌رود.
لذا بر مسلمان لازم است که سنت سلام گفتن را گسترش دهد و به جز اهل کتاب، مشرکين و بت‌پرستان، به همه افراد مسلمان آشنا و بيگانه، سلام بدهد. زيرا در حديث فوق و ساير احاديثي که حقوق انسان‌ها را بر يکديگر بيان مي‌کند، مسلمانان، مدنظر هستند. در نتيجه، اگر انسان، در جوامع اسلامي، زندگي مي‌کند، بايد به هر کسي که با وي، روبرو مي‌شود، سلام بگويد چه دوست و آشنا و خويشاوند باشد چه بيگانه.
يکي از اموري که در جوامع ما مشاهده مي‌گردد اينست که ما فقط به افراد آشنا، سلام مي‌دهيم و از سلام دادن به بيگانگان، خودداري مي‌کنيم. در حالي که اين کار، يکي از عادات جاهليت است و از سنت رسول خدا -صلى الله عليه وسلم- بدور مي‌باشد.

هنگامي که خداوند، آدم -عليه السلام- را خلق کرد، به او فرمود:

«اذهبْ فسلِّم على أولئک النفر من الملائکة جلوسٌ. فاستمعْ ما يحيونک، فإنّها تحيتکَ وتحية ذُرِّيَّتِکَ. فقالَ: السّلام عليکمْ. فقالوا: السّلامُ عليکَ ورحمةالله. فزادوهُ: ورحمةالله»[1].

(برو به فرشتگاني که آنجا نشسته‌اند، سلام کن. و به جوابي که به تو مي‌دهند، گوش فرا ده. زيرا اين، تحيت تو و تحيت فرزندان توست. آدم نزد فرشتگان رفت و گفت: السلام‌عليکم. فرشتگان در جواب او گفتند: السلام عليک ورحمةالله. يعني کلمه‌ي «ورحمةالله» را بر آن افزودند).

پس سلام، تحيت آدم و فرزندان او و تحيت بهشتيان مي‌باشد.

ابوهريره -رضي الله عنه-