دند داوري خواهد کرد.و اهل حق را از اهل باطل ، نيز آنان که سزاوار پاداش اند و آنهايي که سزاوار عذاب هستند از يکديگر جدا مي نمايد.ادْعُ إِلِى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُم بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ (مردم را) با حکمت و اندرز نيکو و زيبا به راه پروردگارت فراخوان و با ايشان به شيوه ي نيکوتر و بهتر گفتگو کن. بي گمان پروردگارت به حال کسي که از راه او گمراه و منحرف مي شود آگاهتر ، و او به راه يافتگان داناتر است. 
دعوت و فراخواني مردم چه مسلمان و چه کافر به راه راست پروردگار که مشتمل بر علم مفيد و عمل صالح مي باشد بايد (بِالْحِكْمَةِ) با حکمت باشد. يعني هر يک را طبق حالت و فهم و پذيرش و اطاعت او دعوت کن. و از جملۀ حکمت در دعوت اين است که دعوت آگاهانه و از روي دانش انجام شود نه از روي ناداني و جهالت . و نيز حکمت اين است که بايد از آنچه مهمتر و به ذهن مردم نزديکتر است و بيشتر آن را مي پذيرند آغاز کرد، و با نرمي مهرباني دعوت داد. اگر مخاطب به وسيلۀ و اندرز فراخواني حکيمانه منقاد شد چه بهتر، و اگر حکمت کارساز نشد بايد با وي از باب، (وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ(  در آيد، و آن عبارت است از امر و نهي همراه با تشويق و ترهيب . پس يا منافع بي شمار چيزهايي که خداوند به آن دستور داده است و مضرات فراوان چيزهايي که از آن نهي کرده است بيان کند، و يا به ذکر تکريم و رفعت مقام کسي بپردازد که دين خدا را اقامه نمايد که دين خدا را اقامه ننموده است. و يا به ذکر ثواب دنيوي و اخرويي بپردازد که خداوند براي فرمانبرداران آماده نموده است و به عذاب دنيوي و اخرويي که براي گناهکاران در نظر گرفته است بپردازد. 
چنانچه فردي که دعوت داده مي شود خود را بر حق بداند. و يا انگيزه و علتي موجود باشد که او را به سوي باطل فرا خواند، در اين صورت دعوتگر بايد (بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ ) به شيوۀ نيکوتر و بهتر با او گفتگو و مجادله نمايد. و اين راههايي است که عقلاً و نقلاًٌ باعث مي شود تا مخاطب دعوت و پيام را بپذيرد. 
از جملۀ مجادله و گفتگو به شيوه ي بهتر اين است با دلايلي که منکر به آن معتقد است عليه او استدلال شود ، زيرا با اين کار بهتر مي توان به هدف دست يافت. و نبايد مجادله و گفتگو به ناسزاگويي و دشمني منجر شود، زيرا در آن صورت مجالده از هدف و مقصود خود خارج شده و فايده اي در بر نخواهد داشت، چرا که هدف از مجادله و گفتگو هدايت کردن مردم به سوي حق است نه هدف شکست دادن و پيروز شدن 
(إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِ) بي گمان پروردگارت به حال کسي که از راه او گمراه  منحرف مي شود آگاهتر است يعني سببي را باعث شده او گمراه شود بهتر مي داند، و اعمالي را که از گمراهي اش ناشي مي شوند بهتر مي داند، و خداوند او را مجازات خواهد کرد. (وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ) و او به راه يافتگان داناتر است، و مي داند که آنها شايستۀ هدايتند، بنابراين آنان را هدايت نموده، سپس بر آنها منت گذارده و آنان را بر مي گزيند.وَإِنْ عَاقَبْتُمْ فَعَاقِبُواْ بِمِثْلِ مَا عُوقِبْتُم بِهِ وَلَئِن صَبَرْتُمْ لَهُوَ خَيْرٌ لِّلصَّابِرينَ و هرگاه خواستيد مجازات کنيد بدان اندازه مجازات کنيد (و کيفر دهيد) که مانند آن کيفر يافته ايد، و اگر صبر کنيد قطعاً بردباري براي صبر کنندگان بهتر است. 
وَاصْبِرْ وَمَا صَبْرُكَ إِلاَّ بِاللّهِ وَلاَ تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَلاَ تَكُ فِي ضَيْقٍ مِّمَّا يَمْكُرُونَ  و شکيبايي کن و شکيبايي ات مگر به (توفيق) خداوند نيست، و بر آنان اندوهگين مشو و از آنچه مکر مي ورزند تنگدل مباش. 
إِنَّ اللّهَ مَعَ الَّذِينَ اتَّقَواْ وَّالَّذِينَ هُم مُّحْسِنُونَ بي گمان خداوند با پرهيزگاران است و با آنانکه نيکوکارانند. 
خداوند متعال در حالي که عدالت را امري مباح مي شمارد و فضل و احسان را بهتر مي ستايد، مي فرمايد: (وَإِنْ عَاقَبْتُمْ ) و اگر کسي را که با گفتار و کردار با شما بدي کرده است مجازات کرديد، (فَعَاقِبُواْ بِمِثْلِ مَا عُوقِبْتُم بِهِ ) به همان اندازه که کيفر يافته ايد او را کيفر دهيد و مجازات کنيد، بدون اينکه بيشتر از آنچه با شما کرده با او انجام دهيد، (وَلَئِن صَبَرْتُمْ)  و اگر از مجازات دادن خودداري کنيد و جنايت آنها را ببخشيد، (لَهُوَ خَيْرٌ لِّلصَّابِرينَ ) قطعاً گذشت و صبر کردن، براي بردباران از انتقام بهتر است. و آنچه نزد خداوند براي شما هست بهتر مي باشد. همانطور که خداوند متعال فرموده است : (فمن عفا و اصلح فاجره علي الله) پس هر کس عفو کرد و اصلاح نمود پاداشش بر خداست. 
و سپس خداوند پيامبرش را دستور داد تا در دعوت دادن مردم به سوي او صبر پيشه کند، و در اين مورد از خداوند ياري بجويد و بر خودش تکيه ننمايد. پس فرمود.(وَاصْبِرْ وَمَا صَبْرُكَ إِلاَّ بِاللّهِ ) و شکيبايي و بردباري پيشه کن و شکيبايي ات جز در پرتو لطف و ياري و توفيق خداوند ميسر نيست، و اوست که تو را بر بردباري نمودن ياري مي نمايد و ثابت قدم و استوار مي گرداند (وَلاَ تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ(  و چون آنها را دعوت دادي و دعوت تو را نپذيرفتند غمگين مشو، زيرا اندوهگين شدن چيزي را براي تو ببار نمي آورد. (وَلاَ تَكُ فِي ضَيْقٍ مِّمَّا يَمْكُرُونَ ) و در برابر مکر و نيرنگي که مي ورزند تنگدل و ناراحت مباش، زيرا توطئه و مکرشان به خودشان بر مي گردد و تو از پرهيزگاران نيکوکار هستي. و بدون شک خداوند با ياري و توفيق استوار داشتن با پرهيزگاران و نيکوکاران است؛ و آنان کساني اند که از کفر و معاصي پرهيز نموده و عبادت خداي خود را به بهترين وجه انجام داده اند؛ او را طوري پرستش کرده اند که انگار وي را مي بيندن و اگر وي را نمي بينند، مي دانند که او آنان را مي بيند و با بندگان خدا نيز نيکي نموده و به هر طريق ممکن به آنان نفع رسانده اند. 
از خداوند متعال مسئلت مي نماييم که ما را از زمرۀ پرهيزگاران و نيکوکاران فرار دهد. 
تفسير سوره نحل تمام شد سپاس خداي را<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="folder" href="w:html:925.xml">آيه 1 الي 60</a><a class="folder" href="w:html:954.xml">آيه 61 الي 111</a></body></html><?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:926.txt"> آيه 1</a><a class="text" href="w:text:927.txt">آيه 8-2</a><a class="text" href="w:text:928.txt">آيه 10-9</a><a class="text" href="w:text:929.txt">آيه 11</a><a class="text" href="w:text:930.txt">آيه 12</a><a class="text" href="w:text:931.txt">آيه 14-13</a><a class="text" href="w:text:932.txt">آيه 15</a><a class="text" href="w:text:933.txt">آيه 17-16</a><a class="text" href="w:text:934.txt">آيه 21-18</a><a class="text" href="w:text:935.txt">آيه 22</a><a class="text" href="w:text:936.txt">آيه 24-23</a><a class="text" href="w:text:937.txt">آيه 25</a><a class="text" href="w:text:938.txt">آيه 30-26</a><a class="text" href="w:text:939.txt">آيه 31</a><a class="text" href="w:text:940.txt">آيه 32</a><a class="text" href="w:text:941.txt">آيه 33</a><a class="text" href="w:text:942.txt">آيه 34</a><a class="text" href="w:text:943.txt">آيه 35</a><a class="text" href="w:text:944.txt">آيه 36</a