ين بيرون مي آيند را مي داند. « وَمَا يَنزِلُ مِنَ السَّمَاء» و تقديرات و فرشتگان و روزي هايي را که از آسمان فرود مي آيد مي داند « وَمَا يَعْرُجُ فِيهَا» و فرشتگان و ارواح و دعاها و اعمال و  غيره را که در آسمان ها بالا مي روند مي داند. « وَهُوَ مَعَكُمْ أَيْنَ مَا كُنتُمْ» و او با شماست هر کجا که باشيد. هم چنان که خداوند متعال فرموده است :« مَا يکُونُ مِن نَّجوَي ثَلَثَةِ إِلَّا هُوَ رَابِعُهُم وَلَا خَمسَةٍ إِلَّا هُوَ سَادِسُهُم وَلآ أَدنَي مِن ذَلِکَ وَلَآ أَکثَرَ إِلَّا هُوَ مَعَهُم أَينَ مَا کَانُوا» هيچ گفتگوي محرمانه اي ميان سه تن نيست مگر اين که خداوند چهارمين آن هاست. و اگر پنج تا باشند ششمين آن ها خداست، و اگر کم تر يا بيش تر از اين باشند، هرکجا که باشند خدا با آن هاست.
همراهي خدا با همه مخلوقات از طريق علم و اطلاع است، بنابراين وعده و  عيد داد که مقابل اعمال جزا خواهد داد و فرمود:« وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ» و خداوند به کارهايي که از شما سر مي زند بيناست و در برابر کارهاي نيک و بدي که  انجام مي دهيد شما را جزا و سزا خواهد داد. « لَهُ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ»فرمانروايي آسمان ها و زمين از آن اوست؛ او مي آفريند، و همه بنده او هستند و در آن ها آن گونه که بخواهد تصّرف مي نمايد و اوامر تقديري وشرعي خود را بنابر حکمت الهي خويش در آن ها به اجرا مي گذارد.
« وَإِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ» و کارها و انجام دهندگان آن به سوي خدا برگردانده مي شوند. پس بندگان نزد او حاضر مي شوند آن گاه او پاک را از ناپاک جدا مي نمايد و نيکوکار را به پاداش کار نيکش جزا مي دهد و بدکار را به سزاي  کار بدش کيفر مي دهد. 
« يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهَارِ وَيُولِجُ النَّهَارَ فِي اللَّيْلِ» شب را در روز داخل مي گرداند آن گاه شب آن ها را با تاريکي مي پوشاند و آرام مي شوند. سپس روز را در شب داخل مي گرداند  وآن گاه تاريکي از زمين رخت بر مي بندد و جهان روشن مي گردد و بندگان حرکت مي  کنند و به دنبال زندگي و منافعشان مي روند.
و خداوند همواره شب را در روز و روز را در شب داخل مي گرداند و يکي را  کوتاه و ديگري را طولاني مي کند و همين طور کوتاه و بلند مي شوند تا اين که فصل ها به وجود مي آيند و منافع زيادي براي مخلوقات به دست مي آيد. پس با برکت و خجسته است خداوند پروردگار جهانيان و بسي برتر و بالاتر است خداوند بزرگوار بخشنده که نعمت هاي ظاهري و باطني به بندگانش داده است. « وَهُوَ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ» و او به آن چه در دل و سينه جهانيان است بيناست. پس هرکس را که شايسته باشد موفق مي گرداند و هرکس را که سزاوار هدايت او نباشد خوار مي نمايد.آمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَأَنفِقُوا مِمَّا جَعَلَكُم مُّسْتَخْلَفِينَ فِيهِ فَالَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَأَنفَقُوا لَهُمْ أَجْرٌ كَبِيرٌبه  خدا و پيامبرش  ايمان  بياوريد و از آن  مال  که  به  وراثت  به  شما  رسانده  است  انفاق  کنيد  از ميان  شما هر که  را ايمان  آورده  و انفاق   کرده  ، مزدي  فراوانش  دهند
وَمَا لَكُمْ لَا تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالرَّسُولُ يَدْعُوكُمْ لِتُؤْمِنُوا بِرَبِّكُمْ وَقَدْ أَخَذَ مِيثَاقَكُمْ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ چيست  شما را که  به  خدا ايمان  نمي  آوريد و حال  آنکه  پيامبر شما را  دعوت مي  کند که  به  پروردگارتان  ايمان  بياوريد ، و اگر باور داريد از شما  پيمان  گرفته  است  ?
هُوَ الَّذِي يُنَزِّلُ عَلَى عَبْدِهِ آيَاتٍ بَيِّنَاتٍ لِيُخْرِجَكُم مِّنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ وَإِنَّ اللَّهَ بِكُمْ لَرَؤُوفٌ رَّحِيمٌ اوست  آن  خدايي  که  بر بنده  خود آيات  روشن  را نازل  مي  کند تا شما را، ازتاريکي  به  روشنايي  آورد  زيرا خدا به  شما مشفق  و مهربان  است.
وَمَا لَكُمْ أَلَّا تُنفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلِلَّهِ مِيرَاثُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ لَا يَسْتَوِي مِنكُم مَّنْ أَنفَقَ مِن قَبْلِ الْفَتْحِ وَقَاتَلَ أُوْلَئِكَ أَعْظَمُ دَرَجَةً مِّنَ الَّذِينَ أَنفَقُوا مِن بَعْدُ وَقَاتَلُوا وَكُلًّا وَعَدَ اللَّهُ الْحُسْنَى وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ و چرا در راه  خدا انفاق  نمي  کنيد و حال  آنکه  از آن  خداست  ميراث   آسمانها و زمين  ? از ميان  شما آنان  که  پيش  از فتح  انفاق  کرده  و به  جنگ   رفته  با آنان  که  بعد از فتح  انفاق  کرده  اند و به  جنگ  رفته  اند برابر  نيستند درجت  آنان  فراتر است   و خدا به  همه  وعده  نيک  مي  دهد  و به   هر کاري  که  مي  کنيد آگاه  است.
مَن ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا فَيُضَاعِفَهُ لَهُ وَلَهُ أَجْرٌ كَرِيمٌ کيست  که  خدا را قرض  الحسنه  دهد تا براي  او دو چندانش  کند ، و مزدي   نيکو يابد ?
خداوند بندگانش را فرمان مي دهد تا به او و پيامبرش و به آن چه پيامبر آورده است ايمان بياورند. هم چنين آن ها را فرمان مي دهد تا از اموالي که خداوند در دست آن ها قرار داده و آنان را در آن جانشين ساخته، اتفاق کنند تا بنگرد با آن چه مي کنند. سپس وقتي آن ها را به اين کار دستور داد پاداش اين کار را ذکر کرد و آن ها را تشويق نمود و فرمود:« فَالَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَأَنفَقُوا لَهُمْ أَجْرٌ كَبِيرٌ» کساني که هم به خدا و پيغمبرش ايمان آورده و هم در راه خدا بذل و بخشش کرده اند پاداش بزرگي دارند و بزرگ ترين پاداش آن ها خشنودي پروردگار و دست يابي به سراي بهشت و نعمت هاي پايدار آن است، بهشتي که خداوند آن را براي مومنان و مجاهدان آماده کرده است.
سپس انگيزه اي که آن ها را به ايمان آوردن فرامي خواند و عدم وجود مانع براي ايمان آوردن را بيان مي نمايد و مي فرمايد:« وَمَا لَكُمْ لَا تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالرَّسُولُ يَدْعُوكُمْ لِتُؤْمِنُوا بِرَبِّكُمْ وَقَدْ أَخَذَ مِيثَاقَكُمْ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ» چه چيزي شما را از ايمان آوردن باز مي دارد در حالي که محمّد(ص) بهترين و بزرگوارترين پيامبران و بهترين دعوتگري است که شما را به سوي خدا فرا مي  خواند.
پس اين ايجاب مي نمايد تا شتابان دعوت او را اجابت کنيد و به حقّي که با خود آورده است لبيک بگوئيد. و از شما عهد و پيمان گرفته که  ايمان بياوريد اگر شما مومن هستيد.
با جود اين از آن جا که به شما لطف دارد فقط به اين اکتفا نموده است که بهترين و برترين شخصيت جهان شما را دعوت کند، بلکه پيامبر را با معجزات تأييد نموده و با نشانه هاي روشن شما را به راست بودن آنچه که آورده راهنمايي کرده  است. 
بنابراين فرمود:« هُوَ الَّذِي يُنَزِّلُ عَلَى عَبْدِهِ آيَاتٍ بَيِّنَاتٍ» خداوند ذاتي است که بر بنده اش آيه هاي روشن نازل مي کند. يعني آياتي که روشن هستند و خردمندان را بر صحّت و درستي همه آن چه که پيامبر آورده و بر اين که آن حقّ و راست و يقيني است راهنمايي مي کنند. « لِيُخْرِجَكُم مِّنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ» تا با فرست