ري شود که در آن وقت به کاري نپردازد که وي را به اين سرا نزديک گرداند، پس چگونه خواهد بود اگر با پاي خود به سوي هلاکت گام بردارد؟!أَذَلِكَ خَيْرٌ نُّزُلًا أَمْ شَجَرَةُ الزَّقُّومِ؛ آيا خورش  را اين  بهتر، يا درخت  زقوم  ?
إِنَّا جَعَلْنَاهَا فِتْنَةً لِّلظَّالِمِينَ؛ ما آن  درخت  را براي  ابتلاي  ستمکاران  پديد آورده  ايم
إِنَّهَا شَجَرَةٌ تَخْرُجُ فِي أَصْلِ الْجَحِيمِ؛ درختي  است  که  از اعماق  جهنم  مي  رويد ،
طَلْعُهَا كَأَنَّهُ رُؤُوسُ الشَّيَاطِينِ؛ ميوه  اش  همانند سر شياطين  است  ،
فَإِنَّهُمْ لَآكِلُونَ مِنْهَا فَمَالِؤُونَ مِنْهَا الْبُطُونَ؛ دوزخيان  از آن  مي  خورند و شکم  انباشته  مي  سازند ،
ثُمَّ إِنَّ لَهُمْ عَلَيْهَا لَشَوْبًا مِّنْ حَمِيمٍ؛ و بر سر آن  آميزه  اي  از آب  سوزان  مي  نوشند.
ثُمَّ إِنَّ مَرْجِعَهُمْ لَإِلَى الْجَحِيمِ؛ سپس  بازگشتشان  به  همان  جهنم  است.
إِنَّهُمْ أَلْفَوْا آبَاءهُمْ ضَالِّينَ؛ آنها پدران  خود را پيش  از خود گمراه  يافتند ،
فَهُمْ عَلَى آثَارِهِمْ يُهْرَعُونَ؛ و بر پي  ايشان  شتابان ، مي  روند.
وَلَقَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ أَكْثَرُ الْأَوَّلِينَ؛ و پيش  از آنها بيشتر پيشينيان  گمراه  شدند.
وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا فِيهِم مُّنذِرِينَ؛ و ما بيم  دهندگاني  به  ميانشان  فرستاديم.
فَانظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُنذَرِينَ؛ پس  بنگر که  سرانجام  آن  بيم  يافتگان  چگونه  بود.
إِلَّا عِبَادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ؛ جز بندگان  مخلص  خدا.
« أَذَلِكَ خَيْرٌ نُّزُلًا» آيا نعمت هايي که بيان نموديم براي بهشتيان بهتر است يا انواع عذابي که در جهنّم مي باشد؟ پس، از اين دو غذا کداميک بهتر است؛ خوراکي که در بهشت است؟ يا خوراک اهل جهنم؟ و خوراک اهل جهنّم« شَجَرَةُ الزَّقُّومِ إِنَّا جَعَلْنَاهَا فِتْنَةً لِّلظَّالِمِينَ» درخت زقّوم است که آن را مايه عذاب و شکنجه کساني قرار داده ايم که با کفر ورزيدن و  ارتکاب گناهان بر خود ستم کرده اند. « إِنَّهَا شَجَرَةٌ تَخْرُجُ فِي أَصْلِ الْجَحِيمِ» زقّوم درختي است که در وسط جهنّم مي رويد. پس محل برآمدن و محل روئيدن را دارد. و بد بودن محل کاشته شدن آن مبين بد و زشت بودن نهالي است که در آن جا کاشته شده است. بنابراين خداوند ما را با بيان جايي که در آن مي رويد از بد بودن آن آگاه نموده است. نيز با بيان حالت ميوه آن زشتي آن را به ما گوشزد مي نمايد.
« طَلْعُهَا كَأَنَّهُ رُؤُوسُ الشَّيَاطِينِ» شکوفه و ميوه آن انگار کلّه هاي شيطان است، و بي نهايت بد مزه است و شکم هاي مجرمين را قطعه قطعه مي کند، چاره اي از آن ندارند و نمي توانند به جاي آن چيزي ديگر را انتخاب کنند. بنابراين فرمود:« فَإِنَّهُمْ لَآكِلُونَ مِنْهَا فَمَالِؤُونَ مِنْهَا الْبُطُونَ» آنان از آن مي خورند و شکم هايشان را پُر مي کنند. پس اين خوراک اهل دوزخ است و چه بد خوراکي است خوراک آنها! 
سپس نوشيدني دوزخيان را بيان مي کند و مي فرمايد:« ثُمَّ إِنَّ لَهُمْ عَلَيْهَا» سپس آنان بعد از خوردن اين خوراک، « لَشَوْبًا مِّنْ حَمِيمٍ» آب بسيار داغي را مي نوشند. همان گونه که خداوند متعال مي فرمايد:« وَإِن يستَغِيثُوا يغَاثُوا بِمَآءِ کَالمُهلِ يشوِِي الوُجُوهِ بِئس الشَّرابُ وَسَآءَت مُرتَفَقَاَ» واگر طلب کمک کنند با آب داغي که چهره ها را کباب مي کند به فريادشان رسيده مي شود. بدنوشيدني و بد جايگاهي است و همان طور که فرموده است:« وَسُقُوا مَآءَ حَمِيمَاَ فَقَطَّعَ أَمعَآءَهُم » و آب داغي نوشانيده مي شوند، پس روده هايشان را تکه تکه مي کند.
« ثُمَّ إِنَّ مَرْجِعَهُمْ لَإِلَى الْجَحِيمِ» سپس سرانجام و جايگاهشان به سوي دوزخ است و به سوي آن بر مي گردند تا عذاب سخت آن و گرماي بزرگش را بچشند که هيچ بدبختي بالاتر از اين برايشان نيست. انگار گفته مي شود: چه چيزي آنها را به دوزخ و اين جايگاه رسانده است؟ پس مي فرمايد:« إِنَّهُمْ أَلْفَوْا آبَاءهُمْ ضَالِّينَ؛ فَهُمْ عَلَى آثَارِهِمْ يُهْرَعُونَ» آنان پدرانشان را گمراه يافتند و به دنبال پدرانشان شتابان رانده مي شوند. يعني شتابان به سوي گمراهي مي روند . پس آنها به دعوت پيامبران توجّه ننموده و به آنچه کتاب ها آنان را از آن برحذر داشته بودند مبالات نکردند و نيز به گفته هاي نصيحت کنندگان التفات نکردند، بلکه با آنها مخالفت کرده و گفتند:« إِنَّا وَجَدنَآ ءَابَآءَنَا عَلَي أُمَّةِ وَإِنَّا عَلَي ءَاثَرِهِم مُّقتَدُونَ» ما پدران خود را بر ملت و آييني يافته ايم و ما به آثار آنان اقتدا مي کنيم.
« وَلَقَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ أَكْثَرُ الْأَوَّلِينَ» و به راستي پيش از اين مخاطبان بيشتر گذشتگان گمراه بودند و تعداد  اندکي از آنها ايمان آورده و هدايت يافته بودند. « وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا فِيهِم مُّنذِرِينَ» و ما در ميانشان بيم دهندگاني فرستاديم که آنها را از گمراهي و سرکشي شان بيم داده و برحذر مي داشتند. « فَانظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُنذَرِينَ» پس بنگر که سرانجام بيم داده شدگان چه شده است؟ سرانجام آنها هلاکت و خواري و رسوايي بوده است. پس اينا بايد بپرهيزند از اينکه گمراهي شان را ادامه دهند و گرفتار عذابي شوند که آنها بدان گرفتار آمدند. 
و از آنجا که بيم داده شدگان همه گمراه نبودند، بلکه افرادي از آنها ايمان آورده و دين و عبادت را خالصانه براي خدا انجام دادند، خداوند آنها را از هلاک شدن استثنا کرد و فرمود:« إِلَّا عِبَادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ» به جز بندگاني که خداوند آنها را پاکيزه و خالصه گرداند و به خاطر اخلاصشان آنها را مشمول رحمت خويش قرار داد، پس سرانجام چنين کساني نيکو گرديده است. وَلَقَدْ نَادَانَا نُوحٌ فَلَنِعْمَ الْمُجِيبُونَ؛ نوح  ما را ندا داد و ما چه  نيک  پاسخ  دهنده  اي  بوديم.
وَنَجَّيْنَاهُ وَأَهْلَهُ مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيمِ؛ او و کسانش  را از اندوه  بزرگ  رهانيديم.
وَجَعَلْنَا ذُرِّيَّتَهُ هُمْ الْبَاقِينَ؛ و فرزندانش  را باقي  گذاشتيم.
وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِي الْآخِرِينَ؛ و نام  نيک  او را در نسلهاي  بعد باقي ، نهاديم.
سَلَامٌ عَلَى نُوحٍ فِي الْعَالَمِينَ؛ سلام  بر نوح  باد ، در سراسر جهان.
إِنَّا كَذَلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ؛ ما نيکوکاران  را چنين  پاداش  مي  دهيم.
إِنَّهُ مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِينَ؛ او از بندگان  مؤمن  ما بود.
ثُمَّ أَغْرَقْنَا الْآخَرِينَ؛ سپس  ديگران  را غرقه  ساختيم.
سپس نمونه اي از عواقب ملّت هاي تکذيب کننده را بيان مي کند و مي فرمايد:« وَلَقَدْ نَادَانَا نُوحٌ                       » تا « ثُمَّ أَغْرَقْنَا الْآخَرِينَ» خداوند متعال از بنده و پيامبرش نوح که اولّين پيامبر است خبر مي دهد. او مدّت طولاني قومش را به سوي خدا دعوت داد اما دعوت کردنش چيزي جز گريز به آنها نيافزود. پس در اين هنگام نوح پروردگارش را به فرياد خو