د، پس فرمود: يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ إِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَيْءٌ عَظِيمٌ ، بيگمان زلزلة قيامت حادثه بزرگي است كه به اندازه و عمق آن نميتوان پي برد. چون وقتي قيامت بر پا ميشود زمين به لرزه ميافتد و تكان ميخورد و كوهها از جا كنده شده و تكه تكه گشته و به تودهاي از شن تبديل ميشوند، سپس غبار شده و به هوا ميروند. در آن روز مردم به سه گروه تقسيم ميشوند. پس در آن وقت آسمان ميشكافد و خورشيد و ماه در هم پيچيده ميشود و ستارگان پراكنده ميگردند و پريشاني و اضطراب شديدي كه دلها را از جا ميكند بر دلها مستولي ميشود، و كودكان از شدت آن پير ميشوند، و چيزهاي سخت از هيبت آن ذوب ميشوند، و چيزهاي سخت از هيبت آن ذوب ميشوند. بنابر اين فرمود:
يَوْمَ تَرَوْنَهَا تَذْهَلُ كُلُّ مُرْضِعَةٍ عَمَّا أَرْضَعَتْ روزي كه زلزله قيامت ار ميبينيد آن چنان هول و هراس سراپاي مردمان را فرا ميگيرد كه همة زنان شيردهي كه پستان به دهان طفل شيرخوار خود نهادهاند كودك خويش را رها ميكنند، با اينكه، با اينكه مادر به شدت كودكش را دوست دارد، به خصوص در اين حالت كه او در آن به سر ميبرد. وَتَضَعُ كُلُّ ذَاتِ حَمْلٍ حَمْلَهَا و از شدت وحشت و هراس آن روز همة بارداران سقط جنين مينمايند. وَتَرَى النَّاسَ سُكَارَى وَمَا هُم بِسُكَارَى و مردمان را مست ميبيني، ولي آنان مست نيستند، وَلَكِنَّ عَذَابَ اللَّهِ شَدِيدٌ. بلكه عذاب خدا بسيار سخت است، بنابر اين عقلهايشان پريده و دلهايشان از جا بركنده شده و به گلو رسيده است، و در اين روز پدران براي فرزندان كاري نميكنند و فرزندان نيز نميتوانند براي پدرانشان كاري بكنند.
و در اين روز يفر المر من اخيه و امه و ابيه و صحيه و بنيه  لكل امري منهم يوميذ شأن يغنيه انسان از برادر و مادر و پدر و همسر و فرزندانش ميگريزد. و هر كس در آن روز به خود مشغول است.
و در چنين روزي يعض الظالم علي يدية يقول يليتني اتخذت مع الرسول سبيلا يويلتي ليتني لم اتخذ فلانا خليلا ستمگر انگشتانش را گاز ميگيرد و ميگويد: اي كاش راه پيامبر را در پيش ميگرفتم، اي واي بر من! كاش فلاني را دوست خود قرار نميدادم.
و در آن وقت چهرههايي سفيد و چهرههايي سياه ميشوند. و در ترازوهايي كه با آن كارهاي خوب و بد حتي اگر به اندازة ذرهاي هم باشند وزن ميشوند، نصب شده، و نامههاي اعمال گشوده ميشوند، و همة اعمال و اقوال و نيتهاي كوچك و بزرگ حاضر نمايان ميگردند، و پل صراط روي جهنم نصب ميشود، و بهشت براي پرهيزگاران نزديك ميگردد. و اذا راتهم من مكان بعيد سمعوا لها تغيظا و رفيرا و اذا القوا منها ضيفا مقرنين دعوا هنالك ثبورا. جهنم براي گمراهان آشكار گردانده ميشود. و چون جهنم از دور آنها را ببيند، غرش و صداي آن را ميشنوند، و وقتي دست و پا بسته در جاي تنگي از آن انداخته شوند براي نابود شدن و از بين رفتتن خود دعا مينمايند و به آنان گفته ميشود: لا تداعوا اليوم ثبورا و حدا و ادعوا ثبورا كثيرا امروز يك بار واويلا سر ندهيد، بلكه واويلاهاي زيادي بگوييد ، و وقتي پروردگاراشان را ندا ميزنند تا آنها را از آن بيرون آورد، ميفرمايد: اخسوا فيها و لا تلكلون بتمرگيد در آن و سخن نگوييد.
خداوند مهربان و بخشاينده بر آنها خشم گرفته و عذاب دردناكي را بر آنها مستولي كرده است، و از هر خير و خوبي ناميد ميشوند، و همة اعمال خود را ميبينند و كوچكترين چيزي از آن ناپديد نميشود.
از طرفي پرهيزگاران در باغهاي بهشت شاد و مسرور به سر ميبرند و در انواع لذتهاي و شاديهاي بهرهمند ميشوند، و در ميان نعمتهاي دلخواهشان جاودانه ميمانند.
پس براي عاقل كه ميداند چنين روزي را در پيش دارد شايسته است براي آن روز آمادگي داشته باشد و آروزهاي دنيايي او را غافل نكند، پس عمل صالح را ترك ننمايد، و پرهيزگاري و تقواي الهي را شعار خود قرار دهد، و ترس از خداوند را لباس خويش گرداند و محبت الهي و ذكر خداوند را اساس و مبناي اعمالش قرار دهد.وَمِنَ النَّاسِ مَن يُجَادِلُ فِي اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَيَتَّبِعُ كُلَّ شَيْطَانٍ مَّرِيدٍ و گروهي از مردم بدون هيچ علم و دانشي در بارة خداوند به مجادله برميخيزند، و از هر شيطان سركشي پيروي ميكنند.
 كُتِبَ عَلَيْهِ أَنَّهُ مَن تَوَلَّاهُ فَأَنَّهُ يُضِلُّهُ وَيَهْدِيهِ إِلَى عَذَابِ السَّعِيرِ [در قضاي الهي] بر او مقرر شده است كه هر كس شيطان را بدوستي بگيرد، گمراهش ميكند و او را به سوي عذاب آتش سوزان هدايت مينمايد .
گروهي از مردم راه گمراهي را در پيش گرفتهاند، و به وسيلة باطل به مجادلة با حق برميخيزند، و ميخواهند باطل را حق جلوه دهند و حق را باطل بگردانند. حال آنكه آنها در نهايت ناداني قرار داشته و هيچ علم و دانشي ندارند، و تنها چيزي كه دارند اين است كه از پيشوايان گمراه و از هر شيطان سركشي كه از خدا و پيامبرش فرمان نميبرد و با آنها مخالف است، و از پيشواياني كه به سوي جهنم فرا ميخوانند تقليد نمايند.
كُتِبَ عَلَيْهِ أَنَّهُ مَن تَوَلَّاهُ در قضا و تقدير الهي بر اين شيطان سركش مقرر شده كه هر كس آن را به دوستي بگيرد و از وي پيروي نمايد، فَأَنَّهُ يُضِلُّهُ شيطان او را گمراه ميكند، وَيَهْدِيهِ إِلَى عَذَابِ او را به سوي عذاب آتش سوزان سوق ميدهد و حقيقتا چنين كسي نائب شيطان است. و خداوند در مورد شيطان فرموده است: و انما يدعوا حزبه ليكونوا من اصحب السعير همانا او و گروهش را فرا ميخواند تا از اهل آتش گردند.
پس كسي كه در مورد خداوند به مجادله برميخيزد خود گمراه شده و نيز به گمراه كردن ديگران ميپردازد، و او از هر شيطان سركشي پيروي مينمايد، [كار او همانند] تاريكيهايي است كه بر روي هم انباشته شدهاند. و تمام اهل كفر و بدعت در اين داخلاند چون بيشتر آنها مقلداند و بدون علم و دانش به مجادله برميخيزند.يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِن كُنتُمْ فِي رَيْبٍ مِّنَ الْبَعْثِ فَإِنَّا خَلَقْنَاكُم مِّن تُرَابٍ ثُمَّ مِن نُّطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ مِن مُّضْغَةٍ مُّخَلَّقَةٍ وَغَيْرِ مُخَلَّقَةٍ لِّنُبَيِّنَ لَكُمْ وَنُقِرُّ فِي الْأَرْحَامِ مَا نَشَاء إِلَى أَجَلٍ مُّسَمًّى ثُمَّ نُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوا أَشُدَّكُمْ وَمِنكُم مَّن يُتَوَفَّى وَمِنكُم مَّن يُرَدُّ إِلَى أَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْلَا يَعْلَمَ مِن بَعْدِ عِلْمٍ شَيْئًا وَتَرَى الْأَرْضَ هَامِدَةً فَإِذَا أَنزَلْنَا عَلَيْهَا الْمَاء اهْتَزَّتْ وَرَبَتْ وَأَنبَتَتْ مِن كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ اي مردم! اگر از رستاخيز در شك هستيد [بدانيد كه] ما شما را از خاك آفريدهايم، سپس از نطفه، آنگاه از خوني بسته، سپس از پاره گوشتي نقش يافته و نقش نايافته آفريدهايم، [همه اينها] بدين خاطر است كه براي شما روشن سازيم، و هر چه بخواهيم تا زمان معيني در رحمها نگاه ميداريم، و آنگاه شما را به صورت كودك بيرون ميآوريم، سپس تا به حد رشدشان برسيد. 